Bỏ qua nội dung chính

Ngược dòng lịch sử

Tìm kiếm
Trang chủ
Tra cứu
Thư viện số
Thư viện Koha
Bộ sưu tập
Video
Sản phẩm thông tin
Quan tri CMs
  

Thư viện Tỉnh Đồng Nai > Bài viết 2015 > Ngược dòng lịch sử
Ngược dòng lịch sử Thứ Tư, 20/03/2019, 08:45

KỶ NIỆM 75 NĂM NGÀY MẤT CỦA LIỆT SỸ NGUYỄN THỊ QUANG THÁI (1944 – 2019)

Nói đến Quang Thái, hẳn chúng ta không thể không nhớ đến bài thơ vô đề nổi tiếng:

 

Mười sáu năm nay sống ở đời

Nhân tình nghĩ đến lệ đầy vơi

Trông phường đế quốc lòng ngao ngán

Thấy bạn cần lao dạ rối bời

Quyết chí hy sinh thây kệ chết

Dốc lòng phấn đấu mặc đầu rơi

Ngọn cờ vô sản bao giờ phất

Chín suối hồn ta mỉm miệng cười.

Chỉ bấy nhiêu câu thơ nhưng đã nói lên ý chí kiên cường,bất khuất, nói lên lòng chung thủy son sắt, nói lên phí phách của một thiếu nữ anh hùng trước cảnh nước mất, thân mình bị tù đầy chỉ vì ủng hộ chính nghĩa.

Quang Thái là em ruột chị Nguyễn Thị Minh Khai, sinh tại thành phố Vinh, đang học tại trường Nữ học Đồng Khánh, Huế, thì bị thực dân Pháp bắt về "tội" tham gia lãnh đạo phong trào nữ sinh, kêu gọi ủng hộ Xô viết - Nghệ Tĩnh, và bị kết án 3 năm tù giam. Là con một gia đình gia giáo yêu nước. Giúp đỡ chị mình trong hoạt động bí mật, đồng thời được chị dìu dắt, Quang Thái sớm tham gia hoạt động cách mạng (từ 1929). Cũng như Minh Khai, chị vào đảng Tân Việt cánh tả, tiền thân của Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, một trong ba đảng sau này hợp nhất thành Đảng Cộng sản Đông Dương.

Những trận bom của thực dân Pháp tàn sát hàng trăm công nông Nghệ - Tĩnh đi biểu tình đòi tự do dân chủ, tiếp theo là những trận đàn áp đẫm máu của Pháp đối với cuộc khởi nghĩa Xô viết - Nghệ Tĩnh đã khiến cho cô nữ sinh 16 tuổi phải thốt lên những vần thơ đầy phẫn nộ đối với ách thực dân cai trị đất nước mình, đồng thời phản ánh khuynh hướng đúng đắn của bộ phận tiến bộ trong đảng Tân Việt là làm cách mạng giải phóng dân tộc, tiến tới cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Năm 1929, đồng chí Quang Thái gặp đồng chí Võ Nguyên Giáp, người sẽ gắn bó cuộc đời bằng sự thiêng liêng của tình yêu và lý tưởng sống. Họ gặp nhau lần đầu trên chuyến tàu Hà Nội - Vinh - Huế, khi Quang Thái từ nhà vào Huế để nhập học tại trường nữ sinh Đồng Khánh, còn đồng chí Võ Nguyên Giáp đang trên đường công tác trở về Huế (nơi đồng chí đang học tại trường Quốc học), với tư cách là đại diện Tổng bộ đảng Tân Việt lúc đó đặt trụ sở tại Huế, để bàn việc hợp nhất với tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và Việt Nam Cộng sản Đảng. Nhân dịp này, đồng chí cũng bàn với các chi bộ tổ chức cho đồng chí Nguyễn Thi Minh Khai đi thoát ly. Ở Huế, họ gặp lại nhau sau bao mong đợi khi Quang Thái đến điểm hẹn bí mật dể liên hệ công tác với Ban lãnh đạo Hội học sinh cách mạng. Trong nhà lao Thừa Phủ, Quang Thái lại gặp Võ Nguyên Giáp, người yêu và người lãnh đạo của mình, mối tình của họ càng trở nên thắm thiết.

Cuối năm 1931, Quang Thái cùng nhiều cán bộ của Tân Việt cũ (đã trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương) như Đặng Thai Maỉ, Võ Nguyên Giáp, Võ Thuần Nho v.v... được trả tự do trước thời hạn nhưng bị trục xuất khỏi Huế và bị quản thúc ở địa phương.

Năm 1935, Quang Thái kết hôn cùng đồng chí Võ Nguyên Giáp. Họ ra Hà Nội sinh sống và tiếp tục cùng nhau hoạt động cách mạng. Năm 1938, bà tích cực hoạt động trong phong trào Truyền bá Quốc ngữ, tham gia Ban huấn luyện, trực tiếp tổ chức trường lớp giới thiệu cách dạy mới của học giả Hoàng Xuân Hãn. Cuối năm 1939, bà sinh người con gái đầu và duy nhất của ông bà, lấy tên là Võ Hồng Anh.

Ngay sau khi sinh con chưa được đầy năm thì ông Võ Nguyên Giáp sang Trung Quốc hoạt động. Bà sau đó cũng rút vào hoạt động bí mật. Vì vậy, bà đưa con về nhà bố mẹ chồng ở Quảng Bình để tiện ở lại Hà Nội hoạt động cách mạng.

Năm 1941, chính quyền thực dân Pháp mở phiên tòa án binh xử bà Minh Khai ở Sài Gòn. Bà thuê thầy kiện, đưa cha ra dự phiên tòa. Tại phiên tòa, bà nhanh tay giấu được mảnh giấy mà bà Minh Khai ném cho ông Lê Duẩn bị rơi ngay trước mặt lính áp giải, nhờ đó ông Lê Duẩn thoát khỏi bị kết án liên can đến bà Minh Khai.

Năm 1942, Nguyễn Thị Quang Thái bị thực dân Pháp bắt lần thứ hai, giam tại nhà lao Hỏa Lò, Hà Nội. Nhà cách mạng lão thành Hoàng Thị Ái (1900 - 2003), nguyên Bí thư Đảng đoàn, nguyên Phó Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, từng bị giam cầm tại nhà lao Hỏa Lò cùng thời gian với Quang Thái, đã viết về bà: “Trong tù, Nguyễn Thị Quang Thái hết lòng chăm sóc, ân cần động viên chị em đồng chí, dũng cảm, kiên quyết dấu tranh với kẻ địch, chống đàn áp, chống chế độ hà khắc của nhà tù. Đồng chí đã bất chấp mọi cực hình tra tấn, giữ trọn khí tiết của người đảng viên Cộng sản và đã hy sinh trong tù năm 1944”. Năm ấy liệt sỹ Nguyễn Thị Quang Thái vừa tròn 29 tuổi.

75 năm qua đi, kể từ ngày liệt sỹ Nguyễn Thị Quang Thái hy sinh,  hình ảnh người phụ nữ tài sắc vẹn toàn sống mãi trong lòng dân tộc Việt Nam. Cuộc đời trong sáng và tấm gương hy sinh quả cảm vì cách mạng dân tộc của Nguyễn Thị Quang Thái là tấm gương sáng để các thế hệ mai sau gìn giữ và noi theo.

Yên Yên

 

 

 

 


Số lượt người xem: 71 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày