Đồng Xoài, trước ngày giải phóng còn gọi là Đông Luân, án ngữ các ngã tư quốc lộ 13 và 14 nối Tây Nguyên, Nam Trung Bộ với Đông – Tây Nam Bộ, Cam-Pu-Chia, và là cửa ngõ phía đông bắc Sài Gòn. Vì thế, Đồng Xoài là vị trí chiến lược quan trọng. Mỹ-ngụy xây dựng chi khu quân sự Đồng Xoài với các sân bay, bãi pháo, xe tăng, công sự ngầm cố thủ, có các “ấp chiến lược” ken dầy nối liền với chi khu quân sự Phước Long, khu “mắt thần” ra-đa Bà Rá, tạo thành vành đai phòng thủ”bất khả kháng” để bảo vệ Sài Gòn.
Để có được “Đồng Xoài rực lửa chiến công”, đồng bào chiến sĩ ta đã phải hy sinh biết bao công sức và xương máu, mà những câu chuyện hôm nay được những người trong cuộc kể lại như vẫn còn thấm đẫm khí thế hào hùng của một thời đạn bom khói lửa.
Sau hiệp định Pa-ri 1973, cuộc giành đất. giành dân giữa ta và địch diễn ra thầm lặng và vô cùng ác liệt. Ngụy quyền Sài Gòn ngoài mưu đồ xây dựng chi khu Đồng Xoài thành cứ điểm mạnh, còn tung nhiều toán biệt kích, gián điệp, thám báo,… kìm kẹp các ấp chiến lược và phá hoại vùng gỉai phóng. Chúng uy hiếp, đe loa, dụ dỗ đồng bào chống phá cách mạng, ngăn không cho đồng bào tiếp tế vũ khí ,lương thực, thực phẩm, thuốc men cho bộ đội. Ông Tư Thuần (nay là Cựu chiến binh ở khu phố Tân Xuân, phường Tân Xuân, thi xã Đồng Xoài) lúc đó thuộc Ban An ninh K17 (mật danh của Huyện ủy Đồng Xoài) được giao nhiệm vụ diệt ác, phá kìm và móc nối xây dựng lực lượng nội ứng chuẩn bị cho chiến dịch Đồng Xoài. Ông Thuần bàn với đồng đội: “Để mở “đường thở” cho dân, đơn vị phải diệt cho hết bọn chỉ đêm ác ôn”. Kế hoạch cho từng chiến sĩ là cứ đêm vào, ngày ra, dựa vào sự chỉ dẫn của nhân dân, nghiên cứu nắm chắc quy luật đi lại của các tên ác ôn để “khử” chúng. Kết quả là năm tên ác ôn ở thị trấn Đồng Xoài đã bị ta trừng trị. Riêng ông Thuần được phân công diệt tên ác ôn khét tiếng là phó giám thị nhà tù Bà Rá, có tội ác đã giết hại 25 chiến sĩ tù cộng sản. Tuy đã đều nghiên, nhờ bà con cơ sở giúp đỡ, bám sát, nắm chắc quy luật đi lại, ăn ngủ của tên này, nhưng lần mai phục đầu tiên nó vẫn thoát. Lần thứ hai, ông Thuần mai phục định diệt trên đường thì hắn lại mang theo lính về nhà mừng sinh nhật vợ, “nên lại phải để hắn sống”. Lần thứ ba, được cơ sở báo vào trưa chủ nhật hắn sẽ về nhà ăn giỗ, ông Thuần cải trang giống như người nhà đến ăn giỗ chờ sẵn. Khi tên ác ôn vừa bước vào cổng đã bị ngay nhát chém vào cổ và một bản án cài vào túi áo ngực hắn. Việc sáu tên ác ôn bị tiêu diệt với các bản cáo trạng đanh thép đã tạo nên khí thế mới cho quần chúng đấu tranh đòi các yêu sách làm bọn tề điệp run sợ. Bọn lính ngụy trong các đồn bốt quanh các ấp chiến lược không dám hung hăng càn quét, và ngăn cản đồng bào đi lại buôn bán, thăm hỏi người thân, ra nương rẫy sản xuất, từ đây có điều kiện tiếp tế cho cách mạng.
Ông Thuần kể tiếp: Sau đợt diệt ác ôn, phá kìm thắng lợi, ông móc nối được với người mẹ của viên đại úy Hội, chỉ huy đoàn xe vận chuyển vũ khí, lương thực, thực phẩm, thuốc men từ Phú Giáo lên cung cấp cho các đơn vị địch ở Phước Long, Phú Riềng, Đồng Xoài... Vì mẹ của đại úy Hội trước đây quen biết ông Thuần, có “linh cảm” ông Thuần là người của ta cho nên xin che chở cho Hội. Và thế là mẹ con Hội bàn mưu tính cách cùng với lái xe, lính hộ tống tìm cách lấy hàng. Mỗi chuyến bán cho “lái Thuần” một nửa số hàng chia nhau, “lấy tiền cho vợ con buôn bán”. Khi đã trở thành “người nhà”, Hội còn hứa “lúc nào đến cữ” anh Thuần cứ báo, các nơi mà “nổ” là tôi sẽ “lệnh” ngay cho anh em giao xe và vũ khí cho quân giải phóng. Rất tiếc là Hội mới bán được cho “lái Thuần” hơn 80 tấn hàng sau ba chuyến hàng ông đã phải chuyển đi nơi khác, không kịp ở lại Đồng Xoài để có thời cơ giao xe, vũ khí cho quân giải phóng vào ngày 26-12-1974, Đồng Xoài được giải phóng.