Vào những ngày giáp Tết, chúng tôi nhận được tin vui: Kết thúc phong trào thi đua Quyết thắng năm 2001, huyện Vĩnh Cửu được công nhận là một trong những địa phương dẫn đầu trong tỉnh vê công tác xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân và đã được tư lệnh Quân khu 7 tặng cờ thi đua xuất sắc. Đây là năm thứ 3 liên tiếp, Vĩnh Cửu có được vinh dự này. Từ thông tin này, chúng tôi quyết định về thăm lại Vĩnh Cửu giữa lúc cán bộ, nhân dân huyện nhà chuẩn bị đón năm mới Nhâm Ngọ 2002 trong niềm lạc quan, phấn chấn. Đồng chí Nguyễn Thành Công, Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy Vĩnh Cửu không giấu được vẻ hồ hởi khi nhắc đến chuyện chăm lo cho còng tác quân sự địa phương và cho biết rằng, đó là thành quả của sự nỗ lực phấn đấu không mệt mỏi của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện nhà nhiều năm liền. Đối với một vùng đất anh hùng, giàu truyền thống cách mạng như Vĩnh Cứu thì thành quả vừa nêu càng khẳng định thêm rằng, dù trong thời bình, Vĩnh Cửu vẫn luôn xem công tác quân sự địa phương là một trong những vấn đề mấu chốt để ổn định an ninh trật tự, an toàn xã hôi. thúc đẩy sư nghiệp phát triển kinh tế, từng bước xoá bỏ nghèo nàn, lạc hậu, làm cho nhân dân ấm no, hanh phúc và giàu có. Do vậy bên cạnh việc tập trung lãnh đạo công tác phát triển kinh tế, Đảng bộ và chính quyền huyện còn đặc biệt chú ý đến vấn đề xây dựng quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh, đủ sức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự địa phương và sẵn sàng chiến đấu khi cần thiết. Thượng tá Lê Quốc Doanh, Phó chỉ huy trưởng chính trị ban chỉ huy quân sự huyện đã nêu ra những việc làm đầy thuyết phục trong công tác quân sự địa phương ở huyện nhà. Do có sự quan tâm lãnh đao, chỉ đạo tích cực của Đảng bộ, chính quyền địa phương nên đã tạo điều kiện cho cơ quan quân sự huyện làm tốt vai trò tham mưu của mình trong việc tổ chức, xây dựng lực lượng. Có thể thấy rõ điều này qua công tác giáo dục quốc phòng cho quần chúng nhân dân đã trở thành nền nếp ở các địa phương, cơ quan, xí nghiệp, lâm trường, nhà máy, trường học… trong huyên. Từ đó đã tạo đà cho phong trào bám rễ vững chắc và ngày càng đi vào chiều sâu. So với nhiều năm trước đây, hiện nay hê thống lực lượng vũ trang của huyện lớn mạnh hơn nhiều. Đặc biệt là từ khi triển khai thực hiện Pháp lệnh dân quân tự vệ và dự bị động viên. Vĩnh Cửu đã tạo ra một bước đột phá làm thay đổi hoàn toàn nếp nghỉ, cách nhìn của một số người từng xem nhẹ vai trò của dân quân tự vệ trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Từ tinh thần của Pháp lệnh, công tác xây dựng dân quân tự vệ có thuận lợi hơn nhiều. Các địa phương trong huyện đã có nhiều biện pháp giải quyết tốt chế độ, chính sách đối với dân quân tự vệ nên đã thu hút được đông đảo thanh niên tham gia. Nếu như trước đây, dân quân tự vệ chủ yếu là nam giới thì ngày nay nhiều xã, thị trấn trong huyện có rất nhiều chị em đăng ký tham gia vào lực lượng bảo vệ xóm làng. Các xã như Phú Lý, Trị An, Vĩnh Tân thị trấn Vĩnh An... đã xây dựng được từ tiều đội đến trung đội dân quân nữ. Riêng tại cơ quan quân sự huyện cũng đã duy trì được một trung đội dân quân thường trực, cơ động chiến đấu của huyện. Anh em phục vụ trong thời hạn 2 năm, được hưởng lương và phụ cấp 600 ngàn đồng / tháng và được giải quyết một số chế độ, chính sách như quân đội thường trực. Đây cũng là nơi duy nhất trong tỉnh tố chức được lực lượng này. Chính từ sự quan tâm đó, phong trào dân quân tự vệ ở Vĩnh Cửu trở thành chỗ dựa vững chắc cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương trong việc gìn giữ an ninh, trật tự. Đến nay, tỉ lệ dân quân ở các xã thị trấn đạt 1,5%, cấp huyện đạt 1,6 - 2% . Đảng viên trong lực lượng chiếm 6,2%, đoàn viên 26,9% ; trong đó 100% chỉ huy trưởng và 80% chỉ huy phó quân sự xã, thi trấn là đảng viên. Toàn huyên có 5/10 xã có chi bộ quân sự. Cùng với công tác dân quân tự vệ, việc quản lý quân dự bị động viên cũng là việc làm khá nổi bật của Vĩnh Cửu. Hàng năm, khi anh em thanh niên địa phương hoàn thành NVQS, xuất ngũ trở về, huyện tổ chức đón rước chu đáo và làm lễ giao nhiệm vụ để trong quá trình sinh sống, làm ăn, anh em gắn trách nhiệm của mình cùng với địa phương tham gia bảo vệ Tổ quốc. Điều này đã được minh chứng qua thực tiễn là hàng năm, khi có lệnh triệu tập huấn luyện, diễn tập, quân dự bị động viên của huyện đều có mặt từ 94-97%, đảm bảo biên chế đầy đủ cho các đơn vị theo yêu cầu. Có nhiều trường hợp anh em đi làm ăn xa nhưng khi có lệnh gọi đều trở về nhận nhiệm vụ một cách nghiêm túc. Nhờ được quan tâm lãnh đạo chỉ đạo. chăm sóc, đầu tư từ nhiều phía nên công tác quân sự địa phương ở Vĩnh Cửu ngày càng đi vào chiều sâu. Đặc biệt là lớp trẻ của huyện nhà luôn ý thức được rằng bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ và quyền lợi của thanh niên, do vậy khi vào mùa tuyển quân, thanh niên trong huyện náo nức làm đơn tình nguyện nhập ngũ; chất lượng năm sau cao hơn năm trước. Điều này giúp cho Vĩnh Cửu luôn hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu gọi thanh niên nhâp ngũ hằng năm. Số thanh niên của huyện đang tại ngũ đều phát huy tốt truyền thống cách mạng của quê hương mình. Nhiều người tích cực tu dưỡng, phấn đấu trở thành sĩ quan phục vụ lâu dài trong quân đội.
Hiện nay, khi đất nước còn phải đối đầu với nhiều thế lực thù địch luôn tìm cách chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, thì thành quả xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh ở huyện Vĩnh Cửu là việc làm đáng ghi nhận và trân trọng. Đón chào xuân mới, tin rằng với thành quả đạt được huyện nhà sẽ tiếp tục góp thêm hương sắc vào vườn xuân của dân tộc.