Thăng Long Hà Nội: Bài đăng http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/AllPosts.aspx Liên kết nạp tin tự động RSS cho Bài đăng danh sách. Wed, 11 Nov 2026 10:57:48 GMT Windows SharePoint Services V3 RSS Generator 60 Thăng Long Hà Nội: Bài đăng /trangtin/ThangLongHN/_layouts/images/homepage.gif http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/AllPosts.aspx Phố Hồ Hoàn Kiếm http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=84 Nội dung:
Đây là phố ngắn nhất của Hà Nội, chỉ dài có 52m, như một cái ngách nối từ phố Đinh Tiên Hoàng thông sang phố Cầu Gỗ. Nơi đây nguyên là đất của thôn Tả Vọng, tổng Hữu Túc, huyện Thọ Xương cũ.

Cái tên phố Hồ Hoàn Kiếm rất ít người chú ý vì phố ấy quá ngắn, mỗi bên phố chỉ có vài căn nhà nhưng  nó đã góp phần tạo nên cái đẹp, cái hồn của hồ Hoàn Kiếm.
 
Ai đã có dịp đến đây, ngắm nhìn và ngỡ ngàng nhận ra một điều: Vẫn còn đó bóng hình những ngày qua, vẫn còn đó hình ảnh của xóm làng Việt trong đô thị, các ngõ phố của Thăng Long - Hà Nội, cái cung cách sống tiểu tư sản Hà Thành từ thủa nào. Hơn thế nữa, mặc dù diện mạo kiến trúc phố xá đã thay da đổi thịt, nhà cửa đa phần đã cải tạo mới, vẫn hiện hữu cái cấu trúc đô thị xưa và nay.
 
Nhiều thế hệ người Hà Nội vẫn nhớ mãi nét riêng của phố ngắn nhất Hà Nội đó là: người đi đầu phố đã thấy mình ở cuối phố. Nhưng đó vẫn là một tên phố của Hà Nội.  
Bài: Trần Trí Công 
Theo vietnam.vnanet.vn
Loại: Phố phường Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 12:40 CH
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.346
]]> System Account Phố phường Hà Nội Fri, 25 Jun 2010 05:44:38 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=84 Nguyễn Tuân (1910- 1987) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=30 Nội dung:
Nguyễn Tuân người làng Mọc, Thượng Đình (Nhân Mục, Từ Liêm), sinh ở Phố Hàng Bạc, là con trai cụ Tú Hải Văn. Cụ là nhà nho thi đỗ tú tài khoa Hán học cuối cùng, phải đi làm ký lục lang thang qua nhiều tỉnh miền Trung và đều đem ông theo.

Ông học trung học ở Thành Nam nhưng  tham gia bãi khóa nên bị đuổi học. Ông đi ngao du bất hợp pháp sang Thái và bị đưa về giam ở Thanh Hóa. Ra tù, ông cầm bút viết cho các báo Trung Bắc tân văn, Đông Tây, An Nam tạp chí, Tiểu thuyết Thứ Bảy, sống hẳn bằng ngòi bút từ năm 1937, với nhiều bút danh: Ngột Lôi Quật, Thanh Hà, Nhất Lang, Tuân, Tuấn Thừa Sắc, Nguyễn… Ông còn say mê diễn kịch và cũng là diễn viên điện ảnh đầu tiên của nước ta với phim Cánh đồng ma (1938). Tác phẩm chính của ông trước cách mạng có: Vang bóng một thời, Thiếu quê hương, Tùy bút, Chiếc lư đồng mắt cua, Tóc chị Hoài, Nguyễn. Ông là nhà văn tiêu biểu cho dòng văn học lãng mạn thời kỳ phát triển cuối cùng. Văn của ông toát lên cái “tôi” ngang tàng, hào hoa, khinh bạc, muốn nổi loạn chống lại cả xã hội phàm tục, trật tự đen tối, nhưng cũng nâng lên thành triết lý cái lối sống phóng đãng, tài tử…
 
Cách mạng đã làm thay đổi Nguyễn Tuân. Nhà văn đi theo cách mạng và trở thành chiến sĩ trên mặt trận văn hoá - nghệ thuật. Tại hội nghị Văn nghệ toàn quốc Việt Bắc năm 1947 ông được cử làm Tổng thư ký Hội Văn nghệ Việt Nam. Sau cách mạng ông viết Tùy bút Sông Đà, Đường vui, Tình Chiến Dịch và đặc biệt là tập ký Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi ghi lại rất xuất sắc cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của nhân dân Thủ đô. Ông gắn bó với thể tùy bút bằng văn phong nghệ thuật độc đáo, sử dụng ngôn ngữ điêu luyện, đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn học hiện đại Việt Nam.
 
Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:10 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.978
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:10:28 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=30 Phố Hàng Mành http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=78 Nội dung:
Khu phố cổ Hà Nội được tạo nên bởi những con phố hàng, phố nghề đông đúc đã bao đời nay vẫn ấn tượng mãi trong lòng du khách dẫu chỉ một lần ghé thăm. Phố Hàng Mành cũng vậy, con phố nhỏ bé này dài 150 mét thuộc phường Hàng Gai, quận Hoàn Kiếm.

Phố Hàng Mành tập trung nhiều gia đình làm mành nứa che cửa. Họ là người làng Giới Tế (huyện Yên Phong, Bắc Ninh), nơi có nghề truyền thống này; những nhà làm mành nứa ở đây đều có họ hàng với nhau. Ngoài ra, phố này còn có những cửa hàng nhỏ buôn bán vặt, hàng quà như bánh giò, phở. Đi qua con phố này, du khách sẽ thấy mấy bác nghệ nhân già trải rộng chiếc mành nhuộm màu xanh đang múa bút, dùng màu đỏ, vàng, trắng  trong những chiếc chậu sành nhỏ, vẽ rồng phượng và hoa văn lên nền nứa đan.
 
Khoảng hai chục năm trở lại đây, phố Hàng Mành là phố chuyên kinh doanh về mành, chỉ còn một số ít hộ sản xuất như cửa hàng Hùng Hải số 1A, cửa hàng Khang Lợi số 3. Sản phẩm mành trên phố cũng đa dạng và phong phú hơn rất nhiều, mang công năng cao được dùng vào nội thất trong gia đình như: mành trải bàn, mành bình phong, mành tranh, mành rèm… những mặt hàng này sử dụng nhiều chủng loại nguyên liệu như tre, trúc, gỗ, vỏ cây, cây cỏ có thân cứng, lá cây... có tới hơn 200 mẫu mã, kiểu dáng mành xuất khẩu sang 15 nước ở cả 5 châu lục như Anh, Ấn Độ, Đức, Hà Lan, Italia, Mỹ, Nhật Bản, Nam Phi, Pháp, Singapore, Thổ Nhĩ Kỳ, Australia...
 
Khẩu ngữ “tâm vàng, phẩm ngọc” được những người chủ nơi đây lấy làm chuẩn mực cho cách kinh doanh hàng hóa của mình nên năng suất tăng, chất lượng sản phẩm ổn định. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm mành tại phố Hàng Mành tăng trưởng đều đặn hàng năm trên 15% trong suốt những năm qua.
Cũng như nhiều phố cổ ở Thủ đô, phố Hàng Mành đã tạo được nét đặc trưng cho riêng mình với bản sắc của phố nghề trong thời kỳ đổi mới.
Bài: Trần Trí Công 
Theo vietnam.vnanet.vn
Loại: Phố phường Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 12:35 CH
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.244
]]> System Account Phố phường Hà Nội Fri, 25 Jun 2010 05:37:15 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=78 Làng Việt cổ giá trị vượt thời gian http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=4 Nội dung:
Những ngôi làng cổ luôn gợi cho chúng ta một cảm giác gần gũi bình dị với đường làng quanh co, những ngôi nhà cổ kính, cây đa, bến nước, sân đình. Và đặc biệt, con người nơi đây luôn mộc mạc dung dị. Tất thảy toát lên hồn quê sinh động, sâu sắc. Những giá trị điển hình đó hiện đang được lưu giữ tại nhiều ngôi làng cổ như Đường Lâm, Cự Đà, Bát Tràng, Đông Ngạc, Cổ Bi, Thanh Am...

 
Sinh động hồn quê
 
Làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây) còn được người dân trong vùng quen gọi là làng Việt cổ đá ong. Đặc trưng này đại diện cho cả vùng xứ Đoài với hàng chục ngôi làng cổ mà nhà cửa, tường bao, đình chùa, miếu mạo... được xây bằng thứ gạch “đá ong”. Những ngôi nhà này có từ mấy trăm năm, cùng với cây đa, bến nước, sân đình tạo nên hình ảnh làng quê đậm chất Bắc bộ. Thăm Đường Lâm vào một chiều chúng tôi được tiếp chuyện với ông Charlier Scarlet nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam đến từ đất nước Bỉ xa xôi. Ông đánh giá: “Làng cổ Đường Lâm có nét đẹp phảng phất thuần khiết của làng Việt, cấu trúc làng xã truyền thống gần như nguyên vẹn. Nơi này khiến người ta nao lòng, đến rồi lại mong có ngày trở lại”. Ông Charlier Scarlet cũng rất ấn tượng với người dân bởi cách ứng xử hồn hậu, nhiệt thành. Hễ đến nhà nào ngỏ lời tìm hiểu về kiến trúc nhà cổ đều được chủ nhà tiếp đón, giới thiệu tận tình, cặn kẽ. Ở Đường Lâm, có nhiều ngôi nhà niên đại trên dưới 200 năm. Bố cục kiến trúc trong khuôn viên thường theo kiểu chữ nhất, chữ nhị chữ đinh và chữ môn. Các di tích quanh làng như đình Mông Phụ; nhà thờ Thám hoa Giang Văn Minh; đền thờ Phùng Hưng; lăng Ngô Quyền với kiến trúc đẹp, không gian thoáng mát, chùa Mía có rất nhiều tượng được làm bằng đồng, gỗ hoặc đất sét, không gian thanh tịnh và êm ả... Tất cả hòa vào nhau trong một không gian mang đậm nét văn hóa nông thôn bắc bộ. Làng cổ Cự Đà (Thanh Oai) có hàng trăm ngôi nhà gỗ trên 100 năm tuổi với ngói mũi hài, cột lim, hoa văn trên cửa, hiên cầu kỳ không khác gì trang trí đình chùa, qua năm tháng vẫn được dân làng giữ gìn như nguyên bản. Không những vậy, Cự Đà còn nức tiếng với hai nghề truyền thống là làm miến và tương. Nhiều người ví “Cự Đà như một bức tranh quê chỉ có thể bắt gặp ở những năm đầu thế kỷ XX”. Tới Cự Đà, chúng tô tìm đến nhà số 11, xóm Đồng Nhân Cát xây dựng từ năm 1874, người xưa gọi là nhà Đại Khoa. Ngôi nhà có kiến trúc thời Nguyễn với kết cấu chủ yếu bằng gỗ quý; kỹ thuật điêu khắc trên xà nhà, cột nhà đạt tới mức tinh xảo với đường nét mềm mại, sinh động. Mái nhà lợp ngói âm duơng, tường nhà bằng gỗ. Bàn thờ tổ tiên đặt chính giữa ngôi nhà, hoành phi, câu đối sơn thếp rực rỡ. Điều thú vị là ngôi nhà như một chiếc máy điều hòa không khí, mùa đông ấm áp, mùa hè thì mát mẻ. Ông Vũ Văn Bằng Trưởng ban văn hóa xã Cự Khê khẳng định, kiểu kiến trúc của những ngôi nhà cổ ở Cự Đà hiện còn rất ít ở Việt Nam, điều này khiến Cự Đà trở thành điểm đến của nhiều nhà nghiên cúu văn hoá và cả những người mê nhà cổ, sẵn sàng trả giá cao để mua lại, nhưng trong làng chưa có ai bán hay đổi nhà. Người xưa nói: “Địa linh sinh nhân tài”. Với các ngôi làng cổ, điều này đã minh chứng bằng những con người sinh ra làm rạng danh quê hương, đất nước. Đó là đất Đường Lâm “2 vua”, lịch sử ghi danh Phùng Hưng sức mạnh vô địch, giết được hổ dữ, dựng cờ chiêu tập binh mã đánh tan thành Tống Bình (Hà Nội), giành độc lập tự chủ cho người Việt năm 791 xưng làm Bố Cái Đại Vương, danh tiếng Ngô Quyền, đập tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938 đánh dấu mốc lịch sử chấm dứt 1000 năm Bắc thuộc. Thám hoa Giang Văn Minh đi sứ không nhục mệnh vua, đối câu “Đồng trụ chí kim đài dĩ lục” (Cột đồng đến nay rêu đã xanh) bằng “Đằng Giang tự cổ huyết do hồng” (Sông Đằng từ xưa máu còn đỏ), khẳng định rõ ý chí quật khởi của dân tộc Làng Khúc Thủy (xã Cự Khê) từ lâu nổi tiếng là làng khoa bảng “phụ tử đăng khoa”. Đình làng còn lưu giữ tấm biển “Mỹ tục khả phong” Triều Nguyễn ban tặng. Sau lại được ban sắc tặng thường biển ngạch “Khúc Thủy nghĩa dân”, Truyền thống hiếu học của làng Khúc Thủy được tiếp nối với những danh nhân như học giả Đào Duy Anh, nhà báo, nhà lý luận Đào Duy Ký, Đối với làng khoa bảng Đông Ngạc (Từ Liêm) đã góp cho đất nước 25 vị tiến sĩ và nhiều hương cống, cử nhân, sinh đồ, tú tài... Làng nổi tiếng với các danh nhân như Phan Phu Tiên, Phan Văn Trường, Hoàng Minh Giám...
Giá trị vượt thời gian và không gian
Sống trong làng cổ nhưng để hiểu tường tận giá trị của nó thì không dễ chút nào. Chúng tôi đã đi, gặp nhiều người từ những nhà nghiên cúu đầu ngành trong và ngoài nước đến những người dân bình thường đã được nghe, được thấy những giá trị vật thể, phi vật thể đặc sắc. Trong một lần tiếp xúc với chúng tôi tại làng cổ Đường Lâm khi nghiên cứu về trang phục cổ truyền thống, Giáo sư Tanii Yoshiko đến từ Đại học Showa Nhật Bản nói: “Hồn cốt làng cổ là những giá trị tinh thần, nó vượt không gian, thời gian và đươc lưu giữ bền chặt trong mỗi thế hệ. Vì vậy, ý thức, nhận thức từ chi tiết nhỏ nhất như viên gach, viên đá đến những công trình kiến trúc, cảnh quan, lời ăn, tiếng nói, trang phục của cư dân sống trong làng hết sức quan trọng quyết định đến công tác bảo tồn, lưu giữ. Trao đổi về trang phục cổ truyền thống, Giáo sư Taii Yoshiko cho rằng, đây là bộ phận không thể tách rời, cùng với các giá trị vật thể như nhà cổ, đường làng, văn bia, đình, chùa, miếu mạo... tạo nên một giá trị hoàn chỉnh của Đường Lâm cũng như nhiều làng cổ khác của Việt Nam.
Tiếp giáp với dòng sông nhuệ, làng cổ Cự Đà có tuổi đời cao nhất so với 2 thôn Khúc Thủy, Khe Tang của xã Cự Khê. Nhưng có lẽ, với nhiều người ấn tuợng đậm nét của Cự Đà là những “tác phẩm” kiến trúc kiểu Pháp ghi đậm dấu ấn phuơng Tây giữa chốn làng quê thanh bình. Ông Hubert Olie, tùy viên văn hóa Đại sứ quán Pháp khi đến thăm Cự Đà từng thốt lên rằng: “Dường như nét độc đáo của những ngôi nhà Pháp ở đây là kiến trúc và hoa văn giống như mảng “hóa thạch” của thời gian mà nhiều nơi đã mất đi, kể cả biệt thự Pháp ở Hà Nội. Những lan can bằng sắt đúc, phù điêu phương tây được hoà quyện đôi nét phương Đông như dòng chữ Hán đắp nổi giống như bức hoành phi đi trên mặt tiền cửa chính…”
Chí Đạo
Nguồn Hà Nội mới. Số Xuân Canh Dần 2010. Tr.39
Loại: 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 2:40 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.995
]]> System Account 1000 năm Thăng Long - Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 19:42:17 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=4 Chùa Hà - di tích lịch sử văn hóa và cách mạng http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=54 Nội dung:

 

Chùa Hà có tên tự là Thánh Đức, nay thuộc phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội. Chùa nằm ở vị trí phía Tây kinh thành Thăng Long, nổi tiếng là một vùng quê văn hiến của Xứ Đoài xưa.

Tương truyền chùa được xây dựng từ rất lâu đời, tường xây bằng gạch vồ, lợp lá gồi, xưa có tên là chùa Vồi.  Đến đời vua Hy Tông có hai người quê làng Thổ Hà (Bắc Giang) sang trở chùa để bán các đồ gốm sứ ở chợ trong, ngoài thành Thăng Long. Do buôn bán phát đạt, hai gia đình này tình nguyện công đức số tiền lớn cùng nhân dân trong xóm xây dựng lại chùa bằng gạch ngói vào năm Chính Hòa (1680). Từ đó hai làng Thổ Hà và Dịch Vọng Trung kết nghĩa, đặt tên xóm có ngôi chùa là Bối Hà và chùa có tên nôm là chùa Hà (đến ngày kỵ hàng tháng, hàng năm ở Thổ Hà, nhân dan xóm Bối Hà cử đoàn đại biểu sang lễ, và ngược lại).
Chùa Hà xưa hướng Tây nhìn lên sông Nhuệ, tam bảo 5 gian rộng, hậu cung 3 gian theo kiểu chữ đình, bên cạnh là điện mẫu.
Đời Lê, bên cạnh phía bên phải chùa Hà là ngôi đình Hà to đẹp thờ hai vị thành hoàng là Triệu Chí Thành, tướng của Triệu Việt Vương (Quang Phục - 549 - 570) có công chống quân xâm lược nhà Lương, và Chu Lý Đại vương. Đình được xây mới cao đẹp vào cuối những năm 90 của thế kỷ XX.
Chùa Hà được xây dựng trên vùng đất có bề dày lịch sử lâu đời. Chùa thờ Phật, thờ Tổ, thờ Mẫu theo tín ngưỡng dân gian. Trong Thượng điện của chùa hiện còn lưu giữ một lư hương bằng đồng cao 35 cm, đưòng kính miệng 25 cm, còn khắc 3 chữ Hán "Thánh Đức tự". Theo các cụ cao tuổi trong làng cho biết thì tên chữ của chùa có từ đời Lê Thánh Tông (1460 - 1497). Tương truyền, Nghi Dân Thái tử có tội với triều đình, không được nối ngôi, kết bè đảng, đêm bắc thang vào thành Thăng Long đốt cháy cung điện. Vua Lê Thánh Tông còn nhỏ, phải chạy về chùa Thôn Hậu (xã Dịch Vọng), tên chữ là chùa Thánh Chúa (cách chùa Thánh Đức khoảng 1000m). Khi ấy, ua Lê Thánh Tông cũng lui tới thăm chùa Thánh Đức. Chùa Thánh Chúa và chùa Thành Đức có tên như vậy do nguồn gốc câu chuyện trên.
Hiện nay, trước cửa chùa còn dòng chữ Hán đắp nổi trên cột trụ: "Lê Triều Chính Hòa tạo dựng" ("Chùa dựng năm Chính Hòa Lê Huy Tông"). Có lẽ, đây là lần xây dựng mới từ chùa Vồi nhỏ bé bằng gạch vồ và lợp lá gồi. Trải qua thời gian, thiên nhiên và chinh chiến, chùa Hà cũng có nhiều biến đổi. Cuối đời Lê loạn lạc, chùa bị mất chuông, đến năm Cảnh Thịnh thứ bảy (1799) thời Tây Sơn, nhân dân mới đúc lại chuông. Chuông cao 1m30, chu vi miệng 1m50, quai hình rồng có vây chia làm 4 múi khắc hình long, ly, quy, phượng. Phía trên khắc bốn chữ lớn: "Thánh đức tự chung".  Theo nhà nghiên cứu Đỗ Thỉnh viết trong "Di tích và văn vật vùng ven Thăng Long" (NXB Hội nhà văn 1995), cho biết về bài văn chuông do Nguyễn Khuê làm chức xã giáo biên soạn, có giá trị nghiên cứu về quan niệm của người xưa và tình hình xã hội thời Tây Sơn.
"Từng nghe: Trong năm âm thanh của Phật pháp, tiếng chuông được coi là bậc nhất; trong muôn đường tu của con người, phẩm chất phải sửa trước tiên.
Kính chúc Hoàng riều yên vui; quốc gia vững chãi. Khắp chốn sùng kính thờ Phật; mọi người mở rộng từ tâm. Nay giáp Bối Hà... Nước Đại Việt phụng thờ chùa Thánh Đức là nơi cổ tích danh nam, thắng cảnh nổi tiếng.
Ngày trước nơi đây, đất Phật trang nghiêm, nào tụng kinh nào chùa tháp. Nhưng ròi bỗng gặp binh biến, nhà chùa im vắng tiếng chuông. Sau đó một lần tìm thợ đúc lại cũng không thành. Mĩa đến ngày tốt tháng 11 năm Kỷ Mùi (1799), các bậc quan viên hương lão cùng bốn giáp ra sức bỏ tiền của để lo việc đúc chuông... Rồi đặt nơi thu đồng, nấu đồng làm chuông và đúc thành quả phúc. Chuông này nặng hơn 300 cân, cao một thước sáu tấc. Tiếng chuông ngân vang ấm áp hương trời...".
Phần dưới kê các giáp góp tiền và khách cung tiến thập phương.
Đầu Nguyễn Gia Long có lệnh đục phá các di vật thời Tây Sơn, nên nhân dân Bối Hà phải mang chuông thả xuống ao làng. Sau đó, khi xây lại tam quan, mới vớt lên đem treo nên chuông không bị đục mất niên hiệu Tây Sơn, như nhiều quả chuông khác. Trải qua chiến tranh,tam quan vẫn còn nguyên vẹn, được tu bổ chỉnh trang, với quả chuông cổ có giá trị.
Chùa Hà đã trải qua nhiều lần trùng tu, xây dựng. Diện mạo kiến trúc của chùa hiện nay là sản phẩm của những lần trùng tu sửa chữa vào thời Nguyễn và những năm gần đây. Hiện nay, Chùa Hà được nâng cấp, xây dựng lại rất khang trang, bề thế (Phường Dịch Vọng và ban quản lý di tích chùa triển khai xây dựng lại chùa và đình Hà từ năm1995 - 2003; tam quan được giữ nguyên vẹn). Các công trình kiến trúc của chùa được quy hoạch tập trung trng một khoảng không gian rộng thoáng gồm: cổng tam quan, vườn cây xanh, hồ nước hình bán nguyệt, chùa chính kết cấu kiểu chữ "Đinh" có Tiền đường và Thượng điện, nhà thờ Mẫu, nhà thờ Tổ. Tại chùa hiện còn lưu giữ bộ sưu tập di vật văn hóa có giá trị nghệ thuật thuộc thế kỷ XVII, XIX như: quả chuông đồng niên hiệu Cảnh Thịnh 7 (1799); bộ tượng tròn 28 pho, trong đó có 21 pho tượng Phật và 6 pho tượng Mẫu, 1 pho tượng Tổ...; 18 tấm bia đá niên đại triều Nguyễn ghi việc tu sửa và gửi hậu tại chùa; cùng nhiều đồ tờ tự khác như bát hương sứ men lam, cây đèn, lọ hoa, hoành phi, câu đối...
Chùa Hà là di tích có liên quan đến những sự kiện lịch sử cách mạng của Thủ đô Hà Nội.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Chùa Hà và địa bàn Dịch Vọng là một trong những cơ sở họp và liên lạc bí mật của xử ủy Bắc Kỳ 1941 - 1945. Từ năm 1944, Thành ủy Hà Nội xây dựng cơ sở cách mạng trong thôn Trung và thôn Tiến; các đồng chí lãnh đạo Thành ủy thường qua lại đây gặp gỡ, hội ý công tác. Khoảng tháng 6-1945, Thành ủy đã tổ chức lớp huấn luyện chính trị, quân sự cho cán bộ lãnh đạo Tự vệ và Thanh niên xung phong bí mật toàn thành ở cửa Chùa Hà dưới danh nghĩa Hướng đạo sinh đi cắm trại. Tối ngày 15-8-1945, theo chỉ thị của Xứ ủy, Thành ủy Hà Nội triệu tập một cuộc hội nghị bất thường của các cán bộ và đội trưởng các đội công nhân xung phong và thanh niên xung phong ở Chùa Hà do đồng chí Nguyễn Quyết, bí thư thành ủy chủ trì (xã Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, nay là phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy), để kiểm điểm lực lượng của ta trong thành phố và bàn những công việc cấp bách cần làm nhằm chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa.
Tối ngày 17-8-1945, tại nhà một cơ sở cách mạng của Thành ủy Hà Nội (nhà bà Hai Nhã, thôn Dịch Vọng tiền, xã Dịch Vọng), Ủy ban khởi nghĩa (tức Ủy ban quân sự cách mạng Hà Nội) đã họp hội nghị mở rộng, có đông đủ đại biểu các đoàn thể cứu quốc, các độ tuyên truyền xung phong, các đội tự vệ chiến đấu để bàn kế hoạch khởi nghĩa. Hội nghị đã quyết định rõ phương thức và kế hoạch khởi nghĩa, cụ thể là huy động sức mạnh đông đảo của quần chúng ở nội thành và ngoại thành tham gia, lấy lực lượng chính trị quần chúng làm cơ bản, có lực lượng vũ trang và nửa vũ trang làm nòng cốt, và thời gian khởi nghĩa là vào sáng 19-8-1945.
Hội nghị này được chuyển tới họp ở Tam quan gác chuông Chùa Hà.
Năm  1982 nhân kỷ niệm 37 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, Sở Văn hóa Thông tin Hà Nội đã tổ chức gắn biển di tích cách mạng chùa Hà.
Về tổng thể, với những nội dung trên, chùa Hà (bao gồm cả đình Hà) là di tích tôn giáo có vai trò nhiều mặt trong kho tàng di sản văn hóa của Hà Nội. Chùa Hà, gắn liền với địa bàn Dịch Vọng, là di tích lịch sử cách mạng của dân tộc.
Năm 1995, Chùa Hà đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
Đến tham quan Chùa Hà, Đình Hà, ta tìm thấy giá trị lịch sử - văn hóa ẩn tàng trong khối kiến trúc toàn cảnh hoành tráng, thật nghiêm nhưng bình dị; ta đến lễ Phật, ta nhớ đến hai vị Thành hoàng Triệu Chí Thành và Chu Lý đại vương, và ta nhớ lại một thời kỳ cách mạng oanh liệt do Đảng ta lãnh đạo, đấu tranh giành độc lập, tổng khởi nghĩa tháng Tám năm1945 ở Hà Nội.
 Hùng Cương
(Tạp chí Thăng Long Hà Nội ngàn năm - Số23/2004)
 
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 5:00 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.228
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 22:01:51 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=54 Trần Thị Dung (?-1259) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=37 Nội dung:
Bà vốn là vợ vua Lý Huệ Tông, là mẹ hai công chúa Thuận Thiên và Chiêu Hoàng. Sau khi nhà Lý truyền ngôi cho nhà Trần, bà là bạn đời của Thái sư Trần Thủ Độ.

Cuối năm 1257, quân Mông Cổ vào xâm lược nước ta, do lực lượng của ta còn yếu, triều đình phải rút khỏi Thăng Long. Bà đứng ra chỉ huy việc sơ tán toàn bộ hoàng gia, vợ con tướng sĩ bằng đường thủy xuống vùng Hoàng Giang (Phủ Lý); điều động dân kinh thành di chuyển kho vũ khí, quân lương chỉ dăm hôm đã xong, đồng thời khuyên dân dời nhà tạm lánh. Khi giặc vào Thăng Long chỉ còn là một tòa thành rỗng, không có lương thực, không có dân. Chúng bị động hoang mang, thừa cơ quân dân ta mở cuộc phản công tại Đông Bộ Đầu (1-1258) và giành đại thắng. Trong chiến công lớn lao này có phần đóng góp quan trọng của bà Trần Thị Dung – Linh Từ quốc mẫu.
Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:15 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.102
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:17:00 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=37 Đình Phả Trúc Lâm & nghề da giầy ở Thăng Long http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=52 Nội dung:

 

Mỗi một ngành nghề thường có quá trình hình thành phát triển riêng. Ở Thăng Long - Hà Nội việc lập nơi thờ tổ để ghi nhận, tôn vinh người có công mở đầu hay khai sáng nghề của các thế hệ thợ đã trở thành khá phổ biến. Nghề da giầy ở Thăng Long là một trong những nghề phát triển sớm, ra đời cách ngày nay gần 500 năm. Hơn thé nữa, nghề này càng thịnh đạt cùng với sự phát triển và hưng thịnh của đô thị, nó phục vụ thiết thực đời sống xã hội.
  

Thăng Long - Hà Nội từ lâu có một nơi thờ Tổ nghề da giày, đó là đình Phả Trúc Lâm, Di tích đình Phả Trúc Lâm có tên nôm là làng Trắm (hay Chắm), có lúc được gọi là Phong Lâm, Tam Lâm, một địa phương có nhiều thế hệ thợ da giầy nổi tiếng. Những người thợ da giày đã đem cái nghề của mình đến làm ăn sinh sống ở nhiều nơi. Khi đến Thăng Long - Hà Nội thợ da giày đã quần tụ, lập phường thợ và xây dựng đình Phả Trúc Lâm để thờ Tổ nghề của mình. Các vị Tổ của nghề da giầy được tôn thờ là Tiến sĩ Nguyễn Thời Trung và ba vị khác là Phạm ThuầnChánh, Phạm Đức Chính à Nguyễn Sĩ bân. Nguyễn Thời Trung đỗ tiến sĩ  khoa thi Ất Sửu, niên hiệu Thuần phúc nguyên niên, thời Lê - Mạc (năm1565), làm quan cho triều Mạc đến chức Thừa chánh sứ. Ông đã cầm đầu đoàn sứ bộ nước ta qua Trung Quoc sdể hòa đàm. Trong đoàn sứ có ba người cùng quê ở làng Phong Lâm là: Ông Chánh, ông Chính, ông Bân.

Trên đường đi, đoàn sứ bộcó qua Hàng Châu, các ông đã chú ý đến nghề thuộc da, đóng giầy mà lúc đó ở nước ta, nghề này chưa phát triển và tinh xảo bằng họ. Hoàn thành công việc sứ bộ, Thời Trung cùng ba người bạn cùng quê quay lại Hàng Châu học nghề da giầy. Trải qua bao gian nan vất vả, các ông đã học thuộc nghề, nắm vững các bí quyết về thuộc da, đóng giày, khivề nước đã truyền nghề ở quê hương Trúc Lâm. Từ đó nghề thuộc da, đóng giày ngày càng phát triển thịnh đạt.Bốn ông đã được triều đình ban phong chức quan "Thượng y" ở Quốc Tử Giám. Sau này, khi các ông qua đời, làng nghề da giày đã tôn vinh và thờ cúng làm Tổ của nghề.
Phố Hàng Hành trước  đây vốn là đất của thôn Tả Khánh Thụy thuộc tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) của huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức. Nơi đây đã có nhiều đời thọ da giày từ Hải Dương đến ở, quần tụ sinh sống, làm nghề và buôn bán sản phẩm da giày. Nghề da giày cùng với sự hưng vượng của kinh đô Thăng Long đã phát triển mạnh. Đến trước thế kỷ XIX, các phường thọ da giày đã tập trung đông  đúc ở vùng đất Tả Khánh và xung quanh tổng Tiền Túc, Hữu Túc thuộc huyện Thọ Xương. Các địa danh mà sau này đổi thành tên phố như Hàng Da, Hàng Hài, Hàng Trống, ngõ Hài Tượng... đều có liên quan đến phường thợ da giày...
Di tích đình Phả Trúc Lâm được xây dựng vào thời gian nào? Nội dung văn bia còn lưu giữ ở đình đã cho biết: ngôi đình đầu tiên được dựng bằng tre nứa đơn giản, sau đó được tu bổ và nâng cấp thêm vào đầu thế kỷ XX.Như vậy, rõ ràng đình được khởi dựng sớm hơn thời điểm mà văn bia đã nêu.
Đình thờ Tổ nghề da giầy có một kiến trúc khiêm tốn, quy mô vừa phải. Trải qua năm tháng và ảnh hưởng của chiến tranh ngôi đình đã ít nhiều có sự thay đổi nhưng vẫn giữ được phong cách của kiến trúc truyền thống.
Ngày 16/1/995, đình Phả Trúc Lâm đã được Bộ Văn hóa - Thông tin ra quyết định công hận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia.
Đình Phả Trúc Lâm từ xa xưa đã luôn được sự quan tâm của những người thợ da sinh sống ở Hà Nội cũng như ở các địa phương khác. Di tích càng đông vui và sầm uất hơn vào dịp tháng 2 và tháng 8 âm lịch là ngày giỗ Tổ. Trong những ngày này, thế hẹ thợ da giầy ở Hà Nội và các địa phương tụ họp về làm lễ tế Tổ, thăm hỏi và trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp.Sau khi được công nhận, xếp hạng, di tích càng được sự quan tâm giữ gìn của các cấp chính quyền và nhân dân. Phường, quận chăm lo chu đáo cho di tích, quy hoạch cho di tích được khang trang hơn. Cùng với sự hưng thịnh phát đạt của nghề da giầy, di tích cũng được chú ý quan tâm hơn. Nơi đây được dùng làm nơi thờ cúng tôn vinh Tổ nghề. Đó là nét đẹp truyền thống vănhóa, đồng thời còn có thể dùng làm nơi trưng bày, quảng bá sản phẩm da giầy, nơi gặp gỡ trao đổi kinh nghiệm nghề...
Đình Phả Trúc Lâm có vị trí gần hồ Hoàn Kiếm, là một trong nhưng di tích lịch sử văn hóa quý, bổ sung và tôn thêm vẻ đẹp của khung cảnh văn hóa của phố cổ, của quận Hoàn Kiếm và của Thủ đô Hà Nội.
Theo hanoi.gov.vn
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:45 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.966
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:48:25 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=52 Phố xưa Hàng Vải http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=72 Nội dung:
Phố Hàng Vải thuộc phường Hàng Bồ (quận Hoàn Kiếm - Hà Nội), dài khoảng 236 mét từ ngã tư phố Thuốc Bắc, Lãn Ông tới phố Phùng Hưng.

            Vào những năm nửa cuối thế kỷ XIX, phố Hàng Vải là một trong những con phố gần chợ Đông Thành (tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương) xưa kia. Đường phố buôn bán sầm uất, với đủ các mặt hàng tiêu dùng, hàng vải, đồ dùng trong nhà. Khi không còn chợ ở đây nữa thì tại phố đó vẫn mở những cửa hàng bày những mặt hàng theo truyền thống cũ, giấy bút, vải... Về sau qua nhiều thời kỳ phát triển của nền kinh tế Hà Nội thì hàng hóa phong phú đa dạng, nhiều thứ mới nhập cảng của Pháp, của Hương Cảng, của Nhật, tuy nhiên mặt ngoài cửa hàng vẫn như cũ làm cho đường phố có vẻ không mấy thay đổi.
 
            Để dễ dàng nhận diện phố hơn, có thời người Kẻ Chợ đã gọi phố Hàng Vải là  Hàng Vải Thâm vì khác với Hàng Đào bán lụa tơ, phố bán vải nhuộm nâu cho người lao động. Gọi là Hàng Vải Thâm nhưng tại đây lại bán các thứ vải tấm, tức là vải khổ nhỏ do khung cửi cổ truyền dệt ra nên khổ vải chỉ dài độ hai gang tay do Kẻ Bưởi sản xuất. Phố này có tính chất buôn bán  hàng nội hóa thủ công nên những chủ cửa hàng trong phố ít người giàu có; nhà ở của họ vẫn chỉ là những ngôi nhà cổ của gia đình buôn bán nhỏ, không có mấy sự thay đổi. Tuy nhiên lại có những người nhiều tiền ở phố khác mua được nhà đất ở đây xây dựng lại thành nhà mới có gác cao, hiện đại hơn để mở những cửa hàng lớn.
 
            Tuy phố Hàng Vải hiện nay không còn sinh hoạt phường hội kiểu ngày xưa nữa; trong phố không có nhà nào bán vải, nhưng nét phố, khung cảnh phố còn được gìn giữ. Mặt hàng chuyên doanh về tre trên phố ngày càng được phát triển đa dạng và phong phú, từ tre trong kiến trúc, xây dựng, cho tới tre trong nội thất, sinh hoạt hàng ngày đều được gia công, thiết kế tại đây. Những biển hiệu như: Nghĩa Dũng, Trọng Sơn, Đức Trang… đã sờn qua nhiều thập kỷ, những hàng tre hai bên phố được xếp ngay ngắn, cao vút, nối tiếp nhau tạo thành một con phố tre giữa lòng khu phố cổ.
            Chị Helvi Apted người Australia, đã lần thứ ba tới Hà Nội, thổ lộ: “Phố lạ quá, nét dân gian trong phố của Thủ đô vẫn còn, người đẹp, phố đẹp…” và lần này Helvi Apted quyết định ghi lại những cảm xúc của mình vào tác phẩm hội họa.
            Bài: Trần Trí Công 
            Theo vietnam.vnanet.vn
Loại: Phố phường Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 12:30 CH
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.983
]]> System Account Phố phường Hà Nội Fri, 25 Jun 2010 05:33:34 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=72 Chùa Đại Cát (Sùng Khang Tự) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=60 Nội dung:
Chùa Đại Cát thuộc thôn Đại Cát, xã Liên Mạc huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội, cách trung tâm thành phố vào khoảng 17 km về phía tây - bắc, có thể đi theo bờ hữu ngạn đê sông Hồng.

Chùa được dựng cạnh đình trên một khu đất cao rộng cạnh làng. Chùa gồm có tam quan xây gạch, tòa tam bảo hình chuôi vồ. Tiền đường gồm một gian 2 chái, hậu cung 1 gian. Chùa còn có gác chuông có quả chuông đồng đúc năm Mậu Ngọ (?). Chùa cũng còn lưu giữ được nhiều di vật đồ gỗ chạm khắc có giá trị và một bia đá dựng năm Ất Hợi niên hiệu Cảnh Hưng (1789). Hệ thống tượng Phật của chùa khá đầy đủ.

 
               Chùa (và đình) đã được Bộ Văn hóa và thông tin xếp hạng di tích kiến trúc, nghệ thuật ngày 31.1.1992.

 
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 5:05 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.218
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 22:08:55 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=60 Luận bàn về địa danh Thăng Long Hà Nội http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=3 Nội dung:
Năm nay, Hà Nội và cả nước sẽ long trọng làm lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Đây thật sự là cơ hội ngàn năm có một để nêu lên đề nghị về việc khôi phục danh xưng Thăng Long cho vùng đất từng là kinh kỳ của thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày nay. Tuy đã trải qua nhiều thăng trầm nhưng tên Thăng Long vẫn luôn gắn liền với tên Hà Nội như hình với bóng, mà cả bóng lẫn hình đều hàm chứa những vấn đề khúc mắc cần được phân tích cho ra lẽ.

Thăng Long là tên đầu  tiên của Hà Nội, với tính cách là kinh đô chính thức, từ ngày thành lập đến nay đã tròn 1000 năm.Trước năm 1010. kinh đô của nước Đại Cồ Việt là Hoa Lư, nằm trong phạm vi tỉnh Ninh Bình tồn tại 42 năm (968-1010), gắn với sự nghiệp của ba triều đại liên tiếp là nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý, và là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến trung ương tập quyền ở Việt Nam. Đánh giá vị trí và vai trò đương thời của nó, người đời sau đã có đôi câu đối:
 
“Cồ Việt quốc đương Tống Khai Bảo
 
Hoa Lư đô thị Hán Trường An”
nghĩa là: Nước Đại Cồ Việt ngang hàng với nước Tống đời Khai Bảo - Kinh đô Hoa Lư nào kém kinh đô Trường An của nhà Hán. Tuy nhiên. khi Lý Thái Tổ lên ngôi thì với con mắt nhìn xa trông rộng, ông đã thấy rằng nơi đây không thực sự thích hợp cho việc đóng đô. Ông đã nói trong cuộc họp với quần thần mà sau này lời nói đó được người đời sau gọi là “Chiếu dời đô”.
“Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng. coi thường mệnh trời, không noi theo việc cũ  Thương Chu, cứ chịu yên đóng đô nơi đây, đến nỗi thế đại không dài, vận số ngắn ngủi. trăm họ tốn hao, muôn vật không hợp. Trẫm rất đau đớn, không thể không dời.
Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương, ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng chầu. hổ phục, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm. muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời”
Vì thế nên năm 1010. vua Lý đã dời đô ra Thành Đại La, đặt tên là Thăng Long, đến nay đã tròn 1000 năm.
2. Tên Thăng Long gắn liền với truyền thuyết về việc dời đô của Lý Thái Tổ. Theo truyền thuyết, khi thuyền của nhà vua vừa cập bến dưới thành Đại La thì thấy một con rồng vàng xuất hiện. Rồng uốn lượn như chào mừng nhà vua đến đóng đô trên vùng đất này rồi bay lên khuất trong mây. Vì thế vua mới xuống chiếu đổi tên thành Đại La ra Thăng Long. Đây là một cái tên đẹp, hàm chứa đầy niềm tin tưởng và lòng tự hào về đất vua chọn để đóng đô. Thăng Long có nghĩa là rồng bay lên, mà rồng cũng là biểu trưng của đế vương. Điều này cũng được phản ánh cả trong ngôn ngữ: long bào hoặc long cồn (áo rồng) là áo của nhà vua, long nhan (mặt rồng) là diện mạo nhà vua, long sàng (giường có chạm khắc hình rồng là giường vua nằm, long xa (xe rồng) là xe vua đi, v.v... Ở đây, ta không nên kéo Lý Thái Tổ đi với mình quá xa để liên hệ hình tượng con rồng với tín ngưỡng dân gian cổ xưa vì vấn đề này lại thuộc một phạm vi khác. Với vua Lý thì long chỉ đơn giản mà sâu sắc - là vua. Theo đúng sách vở của thánh hiền “Long giả, quân dã”, cái gọi là rồng, ấy là vua vậy. Ngữ đoạn “Phi long tại thiên” (Rồng bay trên trời) trong quẻ “Càn” của Kinh Dịch được giảng là “do thánh nhân chi tại vương vị” (như thánh nhân tại ngôi vua).  Chúng tôi cho rằng  người có hiểu biết ít nhiều về Kinh Dịch và có nhận thức nhạy bén khi nghe đến hai tiếng Thăng Long thì đều có thể nghĩ ngay đến lời giảng “Phi long tại thiên, do thánh nhân chi tại vương vị”. Vậy, truyền thuyết này chẳng qua chỉ là do “tuyên giáo” của hoàng gia đưa ra để đề cao thêm uy danh của nhà vua mà thôi. Mà ở thời đại phong kiến thì vua là thiên tử, là Số Một nên việc vua nhìn thấy rồng quả là một sự trùng phùng.
3. Khác với những cái tên như Hà Nội, Đông đô, Đông Kinh v.v… chỉ có hàm nghĩa về vị trí địa lý. Thăng Long là một mỹ danh gắn liền với vương quyền và lòng tin ở tiền đồ của đất kinh kỳ Nhưng rất đáng tiếc là trong khi đại đa số tác giả dịch đúng thăng long là rồng bay lên thì có không ít người lại dịch sai hẳn nghĩa của hai tiếng này. Họ nói một cách đơn giản rằng Thăng Long là “rồng bay”. cứ y như rằng “bay” và “bay lên” hoàn toàn giống nhau. Thật là quá đỗi hời hợt khi chỉ vì muốn lái từ ngữ đi theo cách hiểu chủ quan của mình mà dịch sai hẳn Thăng Long thành “rồng bay”. Xin nhấn mạnh rằng nội hàm của khái niệm thăng liên quan đến hướng chuyển động theo chiều thẳng đứng từ thấp lên cao.
4. Tên Thăng Long đã trải qua nhiều thăng trầm qua các triều đại mà đáng nói nhất là với cách hành xử của Vua Gia Long. Cuối thế kỷ XIV khi nhà Trần suy vi, thì một quý tộc ngoại thích là Hồ Quý Ly thâu tóm quyền lực, ép vua Trần chuyển kinh đô về Thanh Hóa. Năm 1400, Hồ Quý Ly chính thức lên ngôi, đặt tên nước là Đại Ngu, đặt tên kinh đô mới là Tây Đô. Thăng Long được đổi thành Đông Đô. Khi giặc Minh xâm chiếm nước ta thì chúng lại đổi tên Đông Đô thành Đông Quan nhằm hạ thấp vị thế của kinh đô nước ta. Ấy thế mà tại phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy của thủ đô Hà Nội, người ta lại đặt tên cho một con đường là đường Đông Quan; không còn biết lịch sử là gì, không còn biết đến thế nào là chủ quyền quốc gia. Sau khi cuộc kháng chiến của Lê Lợì thành công thì Đông Đô đường hoàng trở lại vị thế kinh đô rồi đến năm 1430 thì được đổi thành Đông Kinh. Tuy nhiên những lần thay đổi này đều không đụng đến mỹ danh Thăng Long do Lý Thái Tổ đặt ra. Người ta vẫn mặc nhiên hiểu rằng Đông Đô hay Đông Kinh thì cũng chính là Thăng Long. Chỉ đến đời Gia Long thì ông vua này mới đổi chữ long (chữ Hậu) là rồng trong Thăng Long (chữ Hậu) thành chữ long - là hưng thịnh. Bấy giờ nhà Nguyễn đã thiết lập kinh đô mới ở Phú Xuân nên muốn tên cùa thành Thăng Long không còn gợi cho người ta liên tưởng gì đến vương quyền nữa. Vương quyền là ở Phú Xuân kia! Gia Long quên rằng, tính từ năm 1802 vương triều của mình chi mới là một đứa trẻ còn thành Thăng Long thì đã thọ gần 800 năm. Đây là một cách hành xử bất kính đối với sự nghiệp của tiền nhân. Rất tiếc là trong Hán Việt từ điển của mình Đào Duy Anh lại ghi chữ long trong Thăng Long thành - theo cách của Gia Long!
5. Trong khi Thăng Long là một cái tên không đụng hàng với tên địa danh nào của Trung Quốc thì Hà Nội lại trùng tên với ít nhất là ba địa phương của nước này. Một là địa phương nay thuộc tỉnh Hà Nam, tính từ sông Hoàng Hà trở lên phía bắc, thời xưa gọi là Hà Nội; còn từ sông Hoàng Hà đổ về Nam thì gọi là Hà Ngoại. Thời Hán đặt làm quận, lấy Hà Nội làm tên. Đây là một địa danh xuất phát từ tên một quận ngày xưa nhưng không còn mang ranh giới hành chính cùa quận đó nữa. Hai là tên chính thức của quận đó ngày xưa với ranh giới hành chính cụ thể. Ba là tên của một huyện đời Hán gọt là Dã Vương. đời Tùy đổi làm Hà Nội. Nhiều địa danh khác chỉ tên tỉnh ở nước ta bắt đầu bằng hình vị Hà, như Hà Bắc, Hà Nam. Hà Đông, Hà Tây cũng đều có những địa danh trùng tên bên Trung Quốc. Và còn rất nhiều địa danh trùng tên khác nữa. Nhưng Thăng Log thì không. Đây rõ ràng cũng là một điểm độc đáo của nó.
6. Hà Nội vốn cũng không phải là tên kinh đô của nước ta; đó chỉ là tên của một tỉnh do Vua Minh Mạng đặt ra. Năm 1831 trong cuộc cải cách hành chính của ông vua này, toàn quốc được chia thành 29 tỉnh. Thăng Long thuộc tỉnh Hà Nội. Hà Nội khi đó gồm 4 phủ, 15 huyện, nằm giữa sông Hồng và sông Đáy: phủ Hoài Đức với 3 huyện Thọ Xương, Vĩnh Thuận, Từ Liêm; phủ Thường Tín với 3 huyện Thương Phúc, Thanh Trì, Phú Xuyên; phủ Ứng Hòa với 4 huyện Sơn Minh, Hoài An, Chương Đức, Thanh Oai; phủ Lý Nhân với 5 huyện Kim Bảng, Duy Tiên, Thanh Liêm, Nam Xang, Bình Lục. Thăng Long được lấy làm Hà Nội tỉnh thành, nghĩa là thành của tỉnh Hà Nội. Tóm lại, trước khi nước Đại Nam bị thực dân Pháp xâm lược và cai trị thì Hà Nội chưa bao giờ là tên của một kinh thành cả.
7. Hà Nội với tính cách là tên một thành phố chỉ là hệ quả của việc thực dân Pháp thiết lập một đô thị kiểu thuộc địa, rồi sau đó là thủ đô chung cho toàn Liên bang Đông Dương. Ngày 19-7-1888 Tổng thống Pháp Sadi Carnot ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội, mà địa giới tất nhiên không trùng với địa giới tỉnh Hà Nội do Vua Minh Mạng thành lập. Nó hẹp hơn nhiều và đại để thì trùng với bốn khu Hoàn Kiếm, Hai Bà, Ba Đình và Đống Đa khi Hà Nội mới giải phóng hồi năm 1954. Cần phải nêu rõ như thế để khẳng định rằng Hà Nội với tính cách là tên của một thành phố không phải là do người Việt Nam đặt ra. Do người Việt Nam đặt ra lại là Hà Nội với tính cách là tên của một tỉnh mới thành lập hồi năm 1831. Nói cho rạch ròi ra thì với địa danh Hà Nội ta có hai thực thể địa lý hành chính hoàn toàn khác nhau: một là tên của một tỉnh do người Việt Nam đặt ra bằng chủ quyền của mình; một là tên do thực dân Pháp đặt ra để chỉ một thành phố mà chúng thiết lập trên địa bàn của kinh thành Thăng Long.
 8. Gần đây có không ít ý kiến rằng: Thủ đô ta sẽ mang lại tên Thăng Long như vốn có trong khi vẫn giữ lại tên Hà Nội như là một thành phố cổ kính trung tâm của thủ đô (…). Thú đô mở rộng không lấy tên là Hà Nội mà tên là Thăng Long. Chúng tôi thì mạn phép kiến nghi ngược lại. Kinh thành Thăng Long mà thực dân Pháp đã lấy tên của tỉnh Hà Nội (do Vua Minh Mạng thành lập) để gọi, bây giờ sẽ mang lại tên Thăng Long. Với cách làm này ta sẽ vĩnh viễn xóa bỏ quyết định của Sadi Carnot, lập Thăng Long làm thành phố Hà Nội. Từ sau năm 1954, cố đô Thăng Long bị gán cho cái tên Hà Nội đã trở thành thủ đô nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; rồi sau khi đất nước thống nhất, đã trở thành thủ đô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thủ đô đã dần dần được mở rộng và với lần mở rộng sau cùng, theo Nghị quyết ngày 29-5-2008 của kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII, gồm có 29 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm 10 quận, 18 huyện, 1 thị xã và 577 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 401 xã, 154 phường và 22 thị trấn. Thủ đô mở rộng này ta sẽ gọi bằng cái tên Hà Nội, mà Vua Minh Mạng đã đặt ra trong cuộc cải cách hành chính năm 1831, khi thành lập một tỉnh mới mà diện tích bao gồm cả kinh thành Thăng Long. Thế là thủ đô cúa nước ta vẫn sẽ là Hà Nội - nhưng xuất phát từ một quan điểm đặt tên khác. Giữa lòng thủ đô Hà Nội ta có cố đô Thăng Long sẽ trở thành Trung tâm hoặc thủ đô Hành chính của cả nước. Giữa cố đô Thăng Long ta có Di tích Lịch sử nghìn lần quý báu là Hoàng thành Thăng Long mà ta tin là rồi đây sẽ được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.
An Chi
Nguồn An ninh thế giới. Số Xuân Canh Dần 2010. Tr. 7
Loại: 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 2:40 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.222
]]> System Account 1000 năm Thăng Long - Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 19:41:22 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=3 Nghìn năm nếp sống kinh kỳ: Nếp sống của người Hà Nội từ sau Cách mạng Tháng Tám đến nay. http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=8 Nội dung:
Thời kỳ từ 1945 đến 1975: Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động phong trào xây dựng đời sống mới.

Theo quan niệm của Hồ Chủ tịch, đời sống mới không phải cái gì cũ cũng bỏ hết, không phải cái gì cũng làm mới. Cái cũ mà xấu thì phải bỏ, cái gì cũ mà không xấu nhưng phiền phức thì phải sửa đổi cho hợp lý, cái gì cũ mà tốt thì cần phát triển. Cuộc vận động đời sống mới diễn ra cùng với phong trào diệt giặc đói giặc dốt, phong trào tăng gia sản xuất ở ngoại thành... mục đích cuộc vận động xây dựng đời sống mới nhằm tuyên truyền, giáo dục rộng rãi tinh thần yêu nước, yêu lao động, xây dựng đạo đức cách mạng và tẩy rửa những thói hư, tật xấu của chế độ cũ để lại. Tuy nhiên, cuộc vận động xây dựng đời sống mới ở Hà Nội chỉ thực sự diễn ra sau ngày Thủ đô giải phóng (10/10/1954).
 
Trong những năm 1950 đến 1965, Hà Nội là một công trường xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, xây dựng đời sống tinh thần văn hóa và xây dựng con người mới. Mức sống của nhân dân từng bước được cải thiện. Phong trào xây dựng đời sống mới diễn ra sôi nổi và lôi cuốn sự nhiệt tình của đại đa số người dân Hà Nội. Nét giản dị ngày càng trở nên phổ biến và cập nhật trong nếp sống và phong cách sống của các tầng lớp nhân dân lao động ở cơ quan cũng như ở gia đình. Nét giản dị đến mức bình dân thể hiện cụ thể ở phong cách ăn uống đạm bạc, ăn mặc đơn sơ, ứng xử đến mức xuề xòa, dân dã. Tính chất “tập thể hóa” trong nếp sống của người Hà Nội được hình thành và phát triển bắt đầu từ thời kỳ này. Điều đó được thể hiện trong bàn bạc tập thể, quyết định tập thể, ăn tập thể, nhà tập thể thậm chí có cả đám cưới tập thể. Mức sống, phong cách sống giữa cán bộ viên chức, công nhân và nhân dân lao động không có khoảng cách 1ớn và sự chênh lệch trong thang lương của cán bộ công chức là không đáng kể.
 
Tuy nhiên, trong giai đoạn này cũng không tránh khỏi những biểu hiện chất phác đến mức thô sơ, ấu trĩ lệch lạc trong xây dựng nếp sống mới. Sự luộm thuộm, xuề xòa trong mặc nói năng, giao tiếp thực chất là biểu hiện của nếp sống tiểu nông song lai được coi và tính giản dị. Tính bình dân trở nên nổi trội và cào bằng những đặc trưng của nếp sống đô thị. Một số biểu hiện của nếp sống văn minh đô thị như giầy, guốc, áo dài, complê... do nhiều nguyên nhân đã bị lu mờ và đường như mất hẳn. Thay vào đó là dép cao su, dép nhựa Tiền Phong, mũ cối, quần xanh, đen lại trở thành mốt.
Xu hướng tập thể hóa đã nâng cao truyền thống cộng đồng, tình nghĩa của dân tộc. Tính kỷ cương xã hội trong thời kỳ này được xây dựng và thực hiện một cách lành mạnh và khá đứng đắn được vận hành chủ yếu bằng kỷ luật hành chính, bằng cơ chế kế hoạch hóa tập trung. Nhìn chung, đây là giai đoạn nếp sống mới của người Hà Nội được định hình một cách cơ bản.
Từ năm 1966, người Hà Nội xây dựng nếp sống trong thời chiến. Người Hà Nội bình tĩnh thực hiện một cuộc sơ tán vĩ đại. Hàng chục vạn người, hàng trăm cơ sở sản xuất, cơ quan, trường học chuyển về các địa phương miền bắc. Đi sơ tán, nếp sống của họ bi đảo lộn, đời sống cũng khó khăn hơn. Nếp sinh hoạt dân dã xâm nhập vào lối sống con người Hà Nội. Quần áo phòng không, mũ rơm dép lốp trở thành cách ăn mặc phổ biến của người Hà Nội thời đánh Mỹ.
Thời Kỳ Từ 1975-1986
Sau khi thống nhất đất nước, Hà Nội trở thành Thủ đô của nước Việt Nam, sự giao lưu văn hóa và lối sống giữa hai miền Nam - Bắc diễn ra trước hết ở đô thị mà thủ đô là trọng điểm. Phong trào xây dựng con người mới trong điều kiện hòa bình gắn với phong trào lao động sản xuất, xây dựng Thủ đô thể hiện qua các cuộc vận động nếp sống văn minh, gia đình văn hóa.
Trong xã hội đã có sự phân hóa khía cạnh này hay khía cạnh khác, đã có sự biến động về tư tưởng, đạo đức và lối sống trong nhân dân. Mặc dù vậy, đời sống tinh thần văn hóa nhất là phong trào văn hóa quần chúng, vẫn được duy trì và phát triển. Ý thức đạo đức nhìn chung vẫn được xác định như là lẽ sống của đa số người dân Hà Nội. Thái độ đối với lao động như là thước đo đầu tiên đối với đạo đức.
Thời Kỳ Từ 1986 Đến Nay
Bước ngoặt đổi mới trong nếp sống của người Hà Nội cũng diễn ra cùng với sự nghiệp đổi mới của đất nước. Chỉ một vài năm, từchỗ hàng hóa tiêu dùng chủ yếu là phân phối, bao cấp đã chuyển sang hàng hóa tiêu dùng tràn ngập thị trường. Sự làm giàu được khuyến khích, điều đó hoàn toàn phù hợp với tâm lý con người và tạo nên bầu không khí phấn khởi tự nhiên trong xã hội. Thái độ đối với lao động của người dân chuyển biến tích cực theo hướng gắn với nghề nghiệp và việc làm có thu nhập cao, coi trọng sự làm giàu cho cá nhân và xã hội.
Đặc biệt đầu những năm 90, trên địa bàn Hà Nội xuất hiện loại hình các câu lạc bộ, các phong trào mang tính tự quản theo ngành, nghề hoặc theo sở thích. Cuộc vận động nếp sống văn minh, gia đình văn hóa đã được nhân dân Thủ đô tích cực hưởng ứng. Trang phục của cán bộ viên chức ở cơ quan công sở nền nếp, văn minh hơn. Khi đời sống vật chất khấm khá, người dân Hà Nội không còn phải lo ăn no mặc ấm mà lo ăn ngon mặc đẹp, các hoạt động vui chơi giải trí cũng ngày càng phát triển. Quan hệ giữa các thế hệ trong gia đình ngày càng được củng cố bền chặt hơn góp phần xây dựng nếp sống văn hóa mới của người Hà Nội.
Hà Nội là thủ đô với ngàn năm lich sử, là nơi hội tụ những tinh hoa và nhân tài của cả nước. Lối sống, nếp sống của con người Hà Nội chính là lối sống, nếp sống của cả nước thu lại và được chắt lọc giữ lại những cái hay, cái đẹp tạo nên một phong cách sống hào hoa, thanh lịch. Suốt một nghìn năm qua, tuy có bị gián đoạn, nhưng Hà Nội luôn luôn là trung tâm văn hóa của Việt Nam nguời Hà Nội sống và làm việc trong môi trường đậm đặc chất sống, chất hoạt động, chất văn hóa của toàn đất nước hội tụ về. Đúng như ông Nguyễn Vinh Phúc nhận định: “Thăng Long - Hà Nội là nơi hội tụ nhân tài bách nghệ. Tài tử giai nhân từ bốn phương trong nước trải hàng chục thế kỷ kéo về sinh cơ lập nghiệp, lập ra các phường phố. Tất nhiên, bao nhiêu thế hệ đã đem đến Thăng Long - Hà Nội những lề thói của địa phương mình, sống chung đúc lại chắt lọc lai, tạo nên chất thanh lịch mà thực chất là lối sống có văn hóa”. Trải qua các triều đại và những biến động của lịch sử, nếp sống của người Hà Nội cũng thay đổi phụ thuộc vào quan điểm, thẩm mỹ của từng thời kỳ nhưng về cơ bản vẫn là sự tiếp nối nền nếp truyền thống được xây dựng từ thời Lý - Trần - Lê. Có thể nói, cái nho nhã, thanh lịch của người Hà Nội là đỉnh cao, của văn hóa, đạo đức truyền thống của dân tộc.
Gần trọn một thiên niên kỷ trôi qua, có thể thay sức sống trường tồn của các giá trị văn hóa thể hiện trong nếp sống người Hà Nội. Sau tất cả những biến động lịch sử, nếp sống của người Hà Nội vẫn cơ bản không thay đổi về chất. Những nét đẹp truyền thống trong nếp sống được hình thành, phát triển từ thời Lý - Trần - Lê vẫn hiện diện trong nếp sống của người Hà Nội hôm nay trường tồn cùng Thăng Long nghìn năm tuổi.
Phạm Hoàng Điệp
Tạp chí Hà Nội ngàn năm, số 77 (190) Bộ mới, tháng 2/2010, tr. 4 – 5.
Loại: 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 3:30 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.128
]]> System Account 1000 năm Thăng Long - Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 20:34:58 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=8 Chu Văn An http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=17 Nội dung:
Tên thật là Chu An, hiệu là Tiều Ẩn, người thôn Văn, xã Quang Liệt (nay là Thanh Liệt, Thanh Trì), sau được nhà Trần phong tước Văn Trinh Công nên người đời sau quen gọi là Chu Văn An.Chu Văn An tính tình cương trực, đã từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Công, bên kia sông Tô. Ông nổi tiếng là nhà giáo tài cao đức trọng nên được trò tứ trấn tìm về xin theo học rất đông. Học trò của ông nhiều người thành đạt giữ những chức cao trong triều, nhưng vẫn một lòng kính thầy.

Vua Trần Minh Tông (1314-1329) vời ông ra làm tư nghiệp Quốc Tử Giám. Đến đời Dụ Tông, ông thấy cảnh quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng sớ xin chém 7 tên gian nịnh, nhưng vua không nghe. Ông chán nản từ quan về ở núi Phượng Hoàng (thuộc Chí Linh, Hải Dương) dạy học, viết sách cho tới khi mất. Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của ông là tấm gương sáng của thời phong kiến. Ông là một trong số rất ít bậc hiền nho được thờ ở Văn Miếu.
Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 3:55 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.852
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 20:55:50 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=17 Nguyễn Trãi (1380 - 1442) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=29 Nội dung:

 

Nguyễn Trãi quê gốc ở Phượng Sơn (Chí Linh, Hải Dương), sau về ngụ cư ở Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây).


Ông là con Nguyễn Phi Khanh, nhà văn thời Trần Hồ. Ông sinh ra ở Thăng Long trong dinh ngoại là quan Tư đồ Trần Nguyên Đán. Thời trẻ ông đã nổi tiếng về văn học. Năm 20 tuổi ông đỗ Thái học sinh và được cử làm Ngự sử đài Chánh chưởng thời nhà Hồ. Năm 1406, quân Minh xâm lược nước ta, nhà Hồ chống lại nhưng thất bại. Cha ông bị giặc bắt giải về Tàu, ông theo đến ải Nam Quan, nghe lời cha ông quay lại nuôi chí phục thù. Về đến Đông quan, Trương Phụ bắt ông, dụ ra làm quan không được toan giết, sau tha nhưng giam lỏng ở trong thành, khoảng 10 năm. Sau đó, Nguyễn Trãi tìm đường vào Lam Sơn theo Lê Lợi, ông dâng “sách bình Ngô” và là 1 trong 18 người dự Hội thề Lũng Nhai (1416), bộ tham mưu của nghĩa quân. Ông trở thành nhà chiến lược, nhà ngoại giao lỗi lạc, có công lớn trong chiến dịch Chi Lăng – Xương Giang và vây hãm thành Đông Quan, buộc quân Minh phải hàng phục, xin rút quân về nước. Năm 1428, đất nước giải phóng, ông viết Bình Ngô đại cáo-một áng văn thiên cổ hùng tráng, trịnh trọng tuyên ngôn độc lập cho đất nước. Ông được ban họ vua, được phong chức Quan Phục hầu nhập nội hành khiển. Trước tác của ông rất đồ sộ: Ức Trai thi tập, Quân trung từ mệnh tập, Dư địa chí, Băng Hồ di sự lục, Lam Sơn thực lực, Quốc Âm thi tập…
 
            Khi triều đình bị lũng đoạn, ông từ quan về ở ẩn tại Côn Sơn, rồi bị vu oan và chịu tru di tam tộc bởi vụ án Lệ Chi Viên với cái chết đột ngột của ông vua trẻ mà lại có mặt bà vợ lẽ ông là Nguyễn Thị Lộ. Ông là vị anh hùng dân tộc, nhà văn hóa, nhà nhân đạo chủ nghĩa của nước ta và là danh nhân văn hóa thế giới.
 

 

Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:05 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.821
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:09:46 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=29 Đình Thổ Khối http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=88 Nội dung:

 

Sông Hồng qua địa phận Thổ Khối, (thời Nguyễn là xã Thổ Khối, tổng Cự Linh, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc phường Cự Khối thuộc quận Làng Biên), uốn lượn như một dải lụa hồng mềm mại. Ngoài đê, bờ bãi ngút ngàn màu xanh của ngô, đậu, đỗ... trải dài tít tắp hút tầm mắt. Trong đê, ngôi đình cổ hướng về phía Tây soi bóng xuống hồ bán nguyệt quanh năm nước trong vắt.

Dải đất ven sông bên bờ Bắc sông Hồng, nhìn lên phía trên là làng cổ Cơ Xá, Bồ Đề, Trạm, Nha; nhìn xuôi phía dưới là làng Chử Xá, quê hương của Chử Đồng Tử, Bát Tràng. Đất sa bồi mênh mông của châu thổ sông Hồng đã được khai phá từ thuở ấy.

Còn cái tên Thổ Khối gắn liền với sự tích Thành Hoàng làng được thờ trong đình. Theo TS Bùi Xuân Đính, làng Thổ Khối không có tên Nôm (tên Việt cổ), do đó, làng Thổ Khối không phải là làng Việt cổ hình thành từ thuở các vua Hùng.

Theo thần phả còn lưu giữ được, cái tên Thổ Khối bắt nguồn từ làng Thổ Khối, huyện Tổng Sơn, phủ Thanh Hoa, (Thanh Hóa) quê hương của ông Đào Duy Trinh. Ông đến vùng bãi bồi ở đây làm ngư nghiệp sinh sống. Do có thần báo mộng, ông đem thuyền ra giữa sông cứu vua Lê thoát nạn. Sau khi ông mất, được phong làm Thành Hoàng làng. Vua Lê trả ơn ông nên miễn cho dân Thổ Khối có việc phải sang sông đoạn từ Bát Tràng đến bến Dâu (nay thuộc xã Tàm Xá, Đông Anh), không phải trả tiền.

Lại có tích khác lưu truyền trong dân rằng, ông Đào Duy Trinh từ huyện Tống Sơn, Thanh Hoa đến vùng bãi bồi nơi đây sinh sống. Theo đó, dân cư dần dần khai phá đất hoang, quần tụ, lập ấp Vạn Thổ rồi sinh sôi mà thành làng, gọi theo tên làng cũ của ông Đào Duy Trinh là bàng Thổ Khối. Sau khi ông mất, dân làng nhớ ơn ông khai hoang lập ấp, tôn thờ ông làm Thành Hoàng làng.

Sử sách cũng ghi rõ: Tháng Bảy năm Nhâm Thìn, niên hiệu Thiệu Phong đời vua Trần Dụ Tông (1352), nước to, vỡ đê Bát Khối (Bát Tràng, Thổ Khối), lúa má bị ngập, Khoái Châu, Hồng Châu và phủ Thuận An bị thiệt hại hơn cả (Đại Vệt sử ký Toàn thư, tập 1, tr 633, NXBVHTT). Căn cứ vào sử sách đã ghi, nhà sử học Lê Văn Lan cho rằng, làng Thổ Khối phải có trước thời Trần và liên quan đến tích cứu vua Lê của ông Đào Duy Trinh thì đó là vua thời Tiền Lê.

Đến thế kỷ XVI nơi đây đã từng là trường thi của kỳ thi hương khi vua Lê Cung Hoàng đóng ở dinh Bồ Đề. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, đầu tháng  3 năm Quý Mùi, niên hiệu Thống Nguyên (1523), vua lệnh cho các quan sức cho học trò các xứ Sơn Nam, Sơn Tây, Hải Dương, Kinh Bắc, cùng đến bãi sông Nhị giữa Thổ Khối và Xuân Đỗ để thi.

Ngoài ông Đào Duy Trinh được thờ trong đình là Thành Hoàng, dân làng còn thờ 5 vị phúc thần: Bố Cái Đại vương, Cao Sơn Đại vương, Linh Lang Đại vương, Bạch Đa Đại vương, Lỵ Mệ Đại vương và Nhị vị Thánh Bà - Xuân Dung phu nhân và Tùng Hoa phu nhân.

Ngày nay, đến thăm đình Thổ Khối, chúng ta được thưởng thức một di sản văn hóa đặc sắc ở các hiện vật còn lưu giữ được. Cho đến nay, hầu như không có ngôi đình nào có được đủ bộ: 6 bộ ngai, 6 bài vị, các cỗ kiệu bát cống mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVlII. Nghệ thuật chạm khắc điêu luyện tinh tế được thể hiện ở cả tay ngai, lưng ngai: Đầu rồng đều ở tư thế quay vào chầu bài vị, tượng trưng cho lòng tôn kính các vị Thần. Đế ngai chạm nổi, chạm thủng hình hoa sen, mặt trời và rồng rất đẹp... Ông Đào Đình Đầm ở BanQuản lý di tích của Thổ Khối dẫn tôi đến nơi đặt cỗ  kiệu bát cống, tự hào nói: ''Cháu  xem cỗ kiệu đẹp thế này, ít nơi còn lắm. Làng tôi thời kháng chiến chống Pháp, giặc lập tề, nhưng chúng không dám phá đình, chùa như nhiều làng khác, nên các cỗ kiệu vẫn còn nguyên vẹn cùng 79 đạo sắc phong của các đời vua cho  các Thánh được thờ trong đình. Đây là gia sản qúy hiếm của Thăng Long đấy''. Rồi ông vào hậu cung, trịnh trọng mở trong hộp ra cho tôi xem các sắc phong đã được tập hợp vào cuốn sách và dịch từ chữ Hán Nôm, sắp xếp theo thứ tự niên đại. Sắc phong cổ nhất là vào niên hiệu Vĩnh Khánh thứ 2 (1730) đời hậu Lê phong cho Bố Cái Đại vương, sắc phong muộn nhất là vào đời Bảo Đại thứ 15 (1940). Hệ thống các sắc phong cho chúng ta một hình dung cơ bản về tên làng và sự thay đổi địa giới hành chính qua các triều đại, quả là tài sản vô giá. Các cụ ở Ban Quản lý di tích cho biết: Hàng năm, chúng tôi đều phải giở sắc phong ra phơi rất cẩn thận, nhẹ nhàng, sao cho không bị nắng, gió làm hư hại rồi mới cất vào hậu cung.

Ngoài ra, đình còn 5 tấm bia cổ và văn bia cho ta biết được lịch sử ngôi đình và những lần trùng tu vào các năm Cảnh Hưng thứ 46 (1785), Minh Mệnh thứ 3 (1822), Minh Mệnh thứ 18 (1837), năm  1861, năm Quý Mùi (1883). Đặc biệt, văn bia khắc năm Minh Mệnh thứ 3 ghi rõ địa thế của đình chỗ: “Đất này cao mà thẳng, phía trước có đầm lại được hướng cả trong lẫn ngoài, cả trước lẫn sau''.

Hội làng mở vào ngày mông 8,9,10 tháng 2 hàng năm, chính hội là mồng 9-2. Mở đầu hội là lễ cáo yết thần linh bán thổ, tiếp đó là rước nước từ sông Hồng về để làm lễ mộc dục. Xưa, làng có 6 giáp nên phải xin thần cho giáp nào được làm lễ mộc dục. Lễ tế các Thánh được cử hành trang trọng. Cỗ cúng dâng các Thánh không được dùng gà trắng, vì có Thần Bạch Đa Đại vương thờ trong đình.

Sau cải cách hành chính của vua Minh Mạng, từ năm 1831, Thổ Khối thuộc tổng Cự Linh, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1961, Thổ Khối trở thành một xã của huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội và đến năm 2003 thuộc phường Cự Khối quận Long Biên, thành phố Hà Nội. Trải bao biến đổi thịnh suy của các triều đại, nhưng văn hóa dân tộc vẫn được nhân dân lưu giữ trong mỗi mái đình với lễ hội truyền thống nhớ ơn các vị Thánh và tiền nhân khai cơ, lập nghiệp.

Chào mừng Thăng Long – Hà Nội 1000 tuổi, những người con của Thổ Khối tự hào với truyền thống văn hóa quê hương đang chung sức, chung lòng tu sửa lại đình, chùa. Thổ Khối có sự hỗ trợ kinh phí của thành phố. Nghi môn, Văn chỉ và các hạng mục tu bổ trong đình sẽ được hoàn thành đúng dịp Đại lễ. Đó là công trình văn hóa, chung đúc văn hóa ông cha tự ngàn xưa, đúng như đôi câu đối trên trụ biểu trước cổng đình đã được các già làng nêu hơn mười năm trước:

Thổ Khối thiên niên chung tú khí

Nhĩ Hà nhất đới dẫn văn lan

Dịch nghĩa:

Thổ Khối ngàn năm sinh vượng khí

Sông Hồng một dải dẫn tới làng văn minh.

Theo tạp chí Hà Nội ngàn năm

Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 18/08/2010 11:15 SA
ItemShortContent: Trong hành trình xuôi về biển cả, sông Cái - sông Mẹ đã bồi đắp nên những xóm làng trù phú ven Kinh thành Thăng Long- Cơ Xá, Bắc Biên, Bồ Đề, Lâm Du, Cự Khối…những cái tên thân thuộc bên bờ Bắc sông Hồng đã góp phần làm nên tinh túy và đa dạng của văn hiến Thăng Long - Hà Nội.
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 9.245
]]> LTDUNG Đình chùa Hà Nội Wed, 18 Aug 2010 04:17:06 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=88 Chùa Trấn Quốc http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=55 Nội dung:

 

Soi mình bên bóng nước hồ Tây đã 15 thế kỷ, chùa Trấn Quốc là ngôi chùa cổ nhất, với bao huyền thoại từ thủa tên gọi Khai Quốc, nay trở thành một di sản văn hóa trong lòng Hà Nội.


Chùa Trấn Quốc thuộc địa phận làng Yên Hoa (nay thuộc phường Yên Phụ, quận Tây Hồ). Chùa có lối kiến trúc độc đáo gồm nhiều lớp, nhiều  tượng Phật được xếp từ thấp đến cao, từ to đến nhỏ.... Đặc biệt là pho tượng Thích Ca nhập Niết Bàn bằng gỗ thếp vàng lộng lẫy và 14 tấm bia, trong đó có bia của Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính, tiến sĩ Phạm Quý Thích dựng năm 1639 và 1815.

 

Chùa còn có cây bồ đề sinh ra từ Tây Trúc do Tổng thống Ấn Độ Prasat trồng tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân chuyến thăm Việt Nam năm 1959.

Theo Từ điển di tích văn hóa Việt Nam (Hà Nội, 1993), chùa Trấn Quốc nguyên là chùa Khai Quốc, dựng từ thời Tiền Lý (Lý Nam Đế, 544-548), tại thôn Y Hoa, gần bờ sông Hồng. Đến đời Lê Trung Hưng (1615), chùa được dời vào trong đê Yên Phụ, dựng trên nền cũ của cung Thúy Hoa (thời Lý) và điện Hàn Nguyên (thời Trần). Trong các năm 1624, 1628 và 1639, chùa tiếp tục được trùng tu, mở rộng. Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính đã soạn bài văn bia dựng ở chùa vào năm 1639 về  việc tôn tạo này. Đầu đời Nguyễn, chùa lại được trùng tu, đúc chuông, đắp tượng. Năm 1821, Vua Minh Mạng đến thăm chùa, ban 20 lạng bạc để tu sửa. Năm 1842, Vua Thiệu Trị đến thăm chùa, ban 1 đồng tiền vàng lớn và 200 quan tiền, cho đổi tên chùa là Trấn Bắc. Nhưng tên chùa Trấn Quốc có từ đời Vua Lê Hy Tông niên hiệu Chính Hòa (1680- 1705) đã được người dân Hà Nội quen gọi cho đến ngày nay. Năm 1998, Hòa thượng Kim Cương Tử - Viện chủ Tổ đình chùa Trấn Quốc được phép, đã cho xây bảo tháp lục độ đài sen trong khuôn viên chùa gồm 11 tầng, cao 15 mét, diện tích mặt sàn 10,5 m vuông. Mỗi tầng tháp gồm 6 ô cửa vòm, có tượng Phật A Di Đà bằng đá quí. Tổng số tượng của tháp là 66 pho và trên đỉnh có 9 tầng đài sen cũng bằng đá quí (cửu phẩm liên hoa). Năm 1989 chùa được công nhận là “Di tích lịch sử văn hoá” cấp quốc gia.

Chùa Trấn Quốc đã sống một cuộc đời riêng, hòa chung trong lịch sử của đất Thăng Long ngàn năm văn hiến mà mỗi viên ngói trên mái chùa rêu phong đều mang trong mình một câu chuyện, gợi lên hoài niệm về những kí ức của Hà Nội thân yêu.

            Theo vietnam.vnanet.vn

Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 5:00 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.417
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 22:03:34 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=55 Linh Tiên Quán - công trình kiến trúc độc đáo của Đạo giáo http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=59 Nội dung:
Như chúng ta biết: Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo du nhập vào nước ta từ rất lâu đời và đã có những tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của đời sống văn hóa xã hội Việt Nam.

Linh Tiên Quán có thể coi là một trong hai không gian Đạo giáo hiếm hoi còn lưu giữ được nhiều yếu tố của Đạo giáo còn lại trên đất Hà Tây (một không gian khác là Dương Lâm Quán thuộc làng Đa Sỹ, xã Kiến Hưng, thành phố Hà Đông).
 
Linh Tiên Quán nằm trên địa phận làng Cao Thượng, xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức. Theo như truyền thuyết và văn bia ở đây còn lưu giữ thì chúng ta được biết Linh Tiên Quán có từ rất lâu đời (khoảng những năm 111 TCN) và gắn với nhân vật Lữ Gia (Lữ Gia là tể tướng của nước Nam Việt). Khi nhà Hán có ý định xâm lược Nam Việt thì triều đình Nam Việt có ý đầu hàng. Lữ Gia đã phản đối. Năm 111 TCN, nhà Hán đánh chiếm Nam Việt, Lữ Gia đã dẫn đầu vài trăm người chạy trốn ra biển, lấy thuyền đi về hướng Tây. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đăng Duy thì Lữ Gia đã dừng chân tại Đức Thượng để tu tiên và luyện đan). Hiện nay, trong quán có treo một biển gỗ viết bằng chữ Hán và được giải thích là chép từ bia đá trước đây, trong đó có đoạn viết: "Nguyên Triệu thời, Lữ Nam đế hưng Gia, giá du hành chí thử hương, hiến tiên nhân biến kỳ, ư thự đế liên giá bái kệ tiên nhân, tiên nhân ngộ nhận thắng thiệu. Nhân sự. Lã Gia lập Linh Tiên Quán." (Tạm dịch là: Vào thời Triệu Nam đế có ông Lữ Gia, đi chơi đến làng này, thấy tiên đang đánh cờ liền quỳ xuống bái lạy người tiên, người tiên nhân thấy thế bay lên trời. Nhân chuyện này, Lữ Gia cho lập Linh Tiên Quán, quán về tiên linh thiêng). Cũng theo truyền thuyết chúng ta được biết, Linh Tiên Quán trước đây là một vùng đất rất cao có nhiều đan sa nên Lữ Gia đã lưu lại nơi này để luyện đan. Dấu tích còn lại là trên nền thượng điện của quán, dưới gậm bệ đặt tượng thờ vẫn còn cái giếng (gọi là giếng Ngọc). Tương truyền đây chính là lò luyện tiên đan của người xưa. Giếng này có nước trong và rất mát nên khi hành lễ, các cụ ở đây thường lấy nước giếng Ngọc để cúng lễ trong quán. Và trên thượng điện có giếng Ngọc hiện còn lưu đôi câu đối cổ như sau: "Địa khai đan huyệt thiên thu ngọc tỉnh bá phương danh. Thiên thông trác khí cổ lai tiên quán truyền cựu tích". Tạm dịch: Đất mở huyệt luyện đan ngàn năm thành giếng ngọc rộng mở tiếng thơm. Trời thông bầu khí đẹp, tự cổ thành quán tiên truyền lưu tích cũ.
 
            Nói về Linh Tiên Quán không thể không nhắc đến không gian nghệ thuật kiến trúc và hệ thống tượng, điện thờ cúng nơi đây. Về kiến trúc tồn tại hiện nay không còn giữ được nguyên bản mà đã trải qua nhiều đời tu sửa. Theo tư liệu lưu giữ thì công trình này được công chúa Mạc Kim Dung và phò mã Mạc Ngọc Liễn tu sửa vào năm Giáp Thìn (1544). Và lần tu sửa này đã để lại cho chúng ta một công trình văn hóa quy mô và bề thế bằng gỗ như ngày nay. Công trình kiến trúc của Linh Tiên Quán không kể các kiến trúc phụ là những dãy nhà cấp bốn mới xây dựng sau này ở phía sau và hai bên làm điện thờ Mẫu, nhà tăng, nhà khách, nhà kho, nhà bếp thì Linh Tiên Quán là một kiến trúc gỗ quy mô, hình chữ công ở Trung tâm làm điện thờ. Gồm có nhà đại bái, nhà ống muống, nhà thượng điện... Với lối kết cấu kiến trúc các bộ vì đến giá chiêng, bốn cột, kẻ suốt, từ cột cái ra cột quân làm cho công trình kiến trúc trở nên cao, thoáng. Có lẽ đây là tòa kiến trúc bằng gỗ từ thế kỷ XVI còn sót lại một cách tương đối nguyên vẹn. Điều thú vị nữa về sự cổ kính của công trình kiến trúc này là nhà tam quan ở phía trước (hướng đông) treo khánh và gác chuông - chuông đồng được đúc năm Cảnh Thịnh 5 (1797) cao 1,40m treo ở phía sau. Tam quan đều là những kiến trúc gỗ chồng diềm hai tầng. Đây là tam quan khác hẳn với tam quan ở các nơi khác được làm vào thời Lê, Nguyễn sau này (tam quan thời Lê và Nguyễn thường xây bằng gạch). Về hệ thống tượng thờ ở Linh Tiên Quán cũng khá đặc biệt. Đó chỉ là một số ít tượng của Phật giáo như: Thích Ca sơ sinh, Hộ pháp Khuyến Thiện và Trừ Ác cưỡi sư tử, Quan Âm Thị Kính (thờ tại nhà đại bái) còn lại chủ yếu là các tượng của Đạo giáo. Nổi bật lên trong nhà ống muống là tượng Ngọc Hoàng thượng đế ngồi cao to như tượng Hộ pháp, hai bên là tượng Nam Tào và Bắc Đẩu. Phía sau Ngọc Hoàng là ba tượng Hậu, tỏa ra hai bên là tượng Cửu Thiên Huyền Nữ - một mẫu tối cao của Đạo giáo. Ngoài ra, trên bàn thờ còn bày tượng Đế Thiên và Đế Thích. Một vị coi hạ giới, một vị coi cõi trời sắc giới. Tiếp theo là tượng Kim Đồng, Ngọc Nữ và tượng Thập Điện Diêm Vương. Đây là mười vị vương trông coi mười cửa ngục dưới âm phủ. Đặc biệt, ở trung tâm bàn thờ Ngọc Hoàng có bày pho tượng Lão Tử - ông tổ của Đạo giáo. Pho tượng này rất nhỏ cao chừng chỉ 30cm, tượng được tạc bằng gỗ để mộc, đầu trọc râu dài, ngồi chân co chân duỗi, hai tay đặt trên đầu gối. Trong nhà thượng điện nổi bật lên là ba pho đại tượng Tam Thanh (Thái Thanh, Thượng Thanh, Ngọc Thanh - ba vị này đại diện cho tất cả các vị thần tiên của Đạo giáo ở ba cung trời). Ba tượng Tam Thanh được làm bằng đất cao 2,30m giống nhau, đắp theo dáng đạo sỹ búi tóc cài trâm, lưng dài đầu chít khăn vàng, mình khoác áo vàng. Tượng được đặt ngồi trên bệ, tóc búi hình trụ nhô lên giữa đầu, mặc quần áo thụng, thắt ngang lưng. Phía góc trước bên phải thờ tượng Triệu Võ, có người gọi là Quan Võ tức Quan Vân Trường một nhân vật lịch sử đời Hán. Phía góc trước bên trái thờ tượng Văn Xương đế quân, một thần tượng của Đạo giáo trông coi về văn học. Cũng trong thượng điện đầu chái bên phải có một bàn thờ, nhân dân thường gọi là Cung nhà Trần thờ Hưng Đạo Vương. Ngoài các điều kể trên, ở Linh Tiên Quán còn có tượng Khổng Tử (ông tổ của Nho giáo) và khá nhiều các pho tượng nhỏ, cao chừng khoảng 30cm với đủ các dạng, các kiểu, như phía trước tượng Tam Thanh, chỗ bàn thờ Lục địa thần tiên. Những pho tượng này ngày nay vẫn chưa có sự giải thích rõ ràng, thống nhất. Cùng với các pho tượng trong Linh Tiên quán còn có rất nhiều hoành phi và câu đối cổ nói về công việc luyện đan tu tiên của Lữ Gia như thể: "Linh quán đệ nhất danh, Lã thừa tướng hạnh du thử địa. Tiên đài thiên vạn cổ, Lý pháp sư trì tụng chân kinh " (Tạm dịch là: Quán Linh Tiên nổi tiếng nhất, thừa tướng Lữ Gia đã đến nơi này. Đài Tiên nghìn vạn năm pháp sư thời Lý đến đọc chân kinh). Và để tưởng nhớ Lữ Gia và thờ Ngọc Hoàng đại đế cùng các vị thần, thánh, hàng tháng các tăng ni trụ trì cùng nhân dân địa phương cứ đến ngày rằm và mồng một lại tổ chức cúng lễ và hàng năm đến ngày mùng chín tháng giêng các sư, các vãi trong làng và các vùng lân cận lại tụ họp về đây lễ tụng. Đặc biệt trong hội làng ngày mười ba tháng hai, nhân dân làng Cao Thượng lại mở cửa quán để rước kiệu mẫu từ quán sang đình và để qua một đêm thì lại rước quay trở lại.
(Theo HTO)
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 5:05 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.477
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 22:08:13 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=59 Đền Kim Liên nam trấn Thăng Long http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=44 Nội dung:
Đình Kim Liên hay còn gọi là đền Kim Liên đang được UBND thành phố, quận Đống Đa và phường Phương Liên đẩy mạnh việc triển khai tu bổ, tôn tạo để chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội. Đình còn có tên là Cao Sơn. (“Kim Liên” là gọi theo tên làng có đền, còn “Cao Sơn” là tên gọi theo tên vị thần được thờ, gọi nguyên tên là “Cao Sơn đại vương thần từ” (Đền thần Cao Sơn đại vương)). Đền nằm trong hệ thống những di tích lịch sử - văn hoá quan trọng và nổi tiếng ở mạn Nam kinh thành ngày xưa, bên phải là Đàn xã Tắc, phía sau là Đài Thiên Văn, trước mặt là La Thành …
  
 
 
Cổng đền Kim Liên
Đền Kim Liên được xây dựng dưới thời vua Lý Thái Tổ ngay khi vị hoàng đế này rời đô tới Thăng Long, với mục đích để bảo vệ kinh thành mới ở hướng Nam. Tương truyền thần Cao Sơn là con trai Lạc Long Quân và được thờ là vị thần thứ hai trong đền núi Tản Viên. Thần đã có công giúp Sơn Tinh chiến thắng Thủy Tinh và sau này giúp vua Lê Tương Dực dẹp loạn, khôi phục nhà Lê. Theo tấm bia đá đặc biệt cao 2,34m, rộng 1,57m, dầy 0,22m hiện còn lưu giữ tại đền (đây cũng là di vật quý giá nhất ở đền này) có bài tựa "Cao Sơn đại vương thần từ bi minh", văn bia do sử thần Lê Trung soạn năm 1510, nói về công lao của thần Cao Sơn. Nội dung cho biết: Khi vua Lê Tương Dực (1510 - 1516) cầm quân dẹp loạn, khôi phục cơ nghiệp của vua Lê Thái Tổ, có ba vị đại thần là Nguyễn Bá Lân, Nguyễn Hoàng Dụ và Nguyễn Văn Lữ cùng đem quân đi chinh phạt. Đến địa phận huyện Phụng Hoá (nay là Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) thì thấy cảnh núi rừng rậm rạp có ngôi đền cổ ghi bốn chữ "Cao Sơn đại vương". Rất lấy làm lạ, vua quan bèn khẩn cầu thần phù trợ. Quả nhiên sau mười ngày đã thành công. Vì thế, vua Lê Tương Dực cho xây dựng đền thờ thần Cao Sơn được lập ở Phụng Hóa. Sau nhớ ơn thần đã ngầm giúp dẹp loạn ở Đông Đô, nên năm 1509, vua cho xây dựng lại đền thờ to đẹp hơn ở phường Kim Hoa gần Thăng Long thời bấy giờ.
 
Đền Kim Liên xây trên gò đất cao, quay mặt về hướng nam, trông ra một hồ rộng có tên xưa là hồ Đồng Lầm. Kim Liên, tên cũ là làng Kim Hoa, gọi nôm là Đồng Lầm, vốn là một làng đẹp, có nghề nhuộm vải, có phong tục lễ nghi phong phú (đầm này nay không còn do bị lấp đi để làm đường vành đai 1). Đây là một trong 23 phường thôn hợp thành tổng Tả Nghiêm, huyện Thọ Xương cũ. Đến khoảng đầu đời Vua Thiệu Trị - Nguyễn Phúc Miên Tông tức Nguyễn Hiến Tổ (1841 - 1847) vì phải kiêng húy tên của bà mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa nên đổi là Kim Liên sau là tổng Kim Liên.
 
Kiến trúc của đình bao gồm hai phần tương đối rõ: phần phía trước gò có một cổng trụ biểu, hai dãy giải vũ hai bên sân gạch rộng và phần kiến trúc chính của di tích nằm trên gò đất cao. Đi hết khoảng sân trên thì qua chín bậc gạch cao được xây bằng những viên gạch vồ có kích thước lớn thời Lê Trung Hưng nối hai bộ phận kiến trúc trên. Ngôi đền được xây dựng trên một gò đất cao cửa ô Kim Hoa (còn gọi là ô Đồng Lầm). Từ ngoài vào là cổng có trụ biểu, đỉnh trụ đều có đặt con nghê bằng gốm quay mặt vào nhau, phía dưới là những ô lồng đèn, trong đó đắp nổi các hình long, ly, qui, phượng. Phía sau cổng là sân gạch rộng, có hai dãy giải vũ đều có ba gian. Tam quan và đền nằm trên gò. Chín bậc thềm được xây bằng gạch vồ lớn thời Lê, nối kết bộ phận bên ngoài với phần chính trên gò. Hai bên bậc thềm, ở sát sân gạch đặt hai sấu đá hướng ra cổng.
 
Đền chính gồm nghi môn, đại bái và hậu cung. Nghi môn là một nếp nhà ba gian, xây kiểu tường hồi bít đốc. Bốn bộ vì đỡ mái được làm theo kiểu chồng rường giá chiêng, cột trốn. Trên các bộ phận kiến trúc các họa tiết trang trí được thể hiện sinh động, công phu mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn.
 
Do chiến tranh, lịch sử, kiến trúc đền Kim Liên xưa chỉ còn lại một toà hậu cung, là một dãy nhà dọc ba gian xây gạch trần, mái lợp ngói ta. Trong nhà xây vòm cuốn, gian ngoài cùng bó bệ gạch cao để đặt hương án chạm gỗ sơn son thếp vàng. Phần thân của hương án được bố trí đậm đặc các hình trang trí trong những ô chữ nhật, các đồ án hoa văn được thể hiện bằng kỹ thuật chạm thủng, chạm nổi, đề tài phong phú bao gồm: hổ phù, long mã tranh châu, tứ linh, tứ quý, bát bửu… Gian thứ hai xây bệ gạch cao để đặt long ngai và các đồ tế khí. Gian cuối cùng là nơi thờ Cao Sơn Đại Vương và hai nữ thần phối hưởng (Tôn nữ Động Hồ Trưng Vương (công chúa con gái vua Lê) và Huệ Minh công chúa).
 
Đền Kim Liên hiện còn giữ được 39 đạo sắc phong của các triều vua cho thần Cao Sơn, trong đó có 26 đạo thời Lê Trung Hưng và 13 đạo thời Nguyễn, sớm nhất là sắc có niên hiệu Vĩnh Tộ thứ hai (1620) thời vua Lê Thần Tông. Di tích đình, đền Kim Liên từ lâu đã trở thành một hiện tượng đặc biệt của Hà Nội, cùng với thần Bạch Mã ở đền Bạch Mã, thần Trấn Vũ ở đền Quan Thánh, thần Linh Lang ở đền Thủ Lệ hợp thành một tập hợp di tích độc đáo mà kỳ vĩ chỉ riêng thấy ở Hà Nội , đó là “Thăng Long tứ trấn”.
 
Để phục hồi giá trị văn hóa nghệ thuật xứng tầm với vị trí của một tứ trấn, thành phố đã nhiều lần cho tu bổ, tôn tạo lại di tích này. Năm 2000, nhân 990 năm Thăng Long- Hà Nội, nhà đại bái, hậu cung đã được tu bổ theo kết cấu chữ đinh. Nhà đại bái gồm năm gian mới với kiểu dáng kiến trúc truyền thống. Năm 2006, nhà phương đình, sơn thiếp phần khu nhà trong nội tự đại báo và hậu cung được tiến hành tôn tạo. Năm 2009, thành phố tiếp tục có dự án tu bổ và làm lại nhà tả hưu, nghi môn, bình phong, hồ bán nguyệt, giếng đình, sân vườn, đường dạo, hệ thống cây xanh và hạ tầng kỹ thuật của di tích. Đâylà công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội của thành phố.
Theo KTĐT
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:30 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.520
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:32:10 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=44 Nguyễn Như Đổ (1424-1526) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=28 Nội dung:
Ông là người làng Đại Lan (xã Duyên Hà, Thanh Trì), có tên chữ là Mạnh An, hiệu Khiêm Trai. Năm 19 tuổi, ông đã đỗ đầu khoa thi hội đầu tiên của triều Lê (1442). Ông làm ở Viện Hàn lâm, nhiều lần đi sứ sang triều Minh, làm An Phủ sứ bộ Quy Hóa rồi được thăng chức Thượng thư bộ Lại, Thượng thư bộ Lễ, Thưa chỉ học sĩ Viện Hàn lâm vào giai đoạn hưng thịnh nhất thời Hồng Đức nhà Lê.

Kỳ thi đình năm Quý Mùi (1463) đông tới 4000 sĩ tử, ông được cử độc quyền và lấy đỗ trạng nguyên Lương Thế Vinh.
 
Năm 1486, ông giữ Tế tử Quốc Tử Giám, hiệu trưởng trường đại học quốc gia này suốt 10 năm. Nhà sử học Phan Huy Chú đã xếp ông là 1 trong 18 phò tá có công lao và tài đức nhất thời Lê. Ông xứng đáng là bậc khoa danh đại thụ, trải qua 8 triều vua, thọ 102 tuổi, cũng là điều hiếm có. Ông còn một số bài thơ chép trong Hoàng Việt thi tuyển. Tên ông khắc trên tấm bia đá đầu tiên dựng tại Văn Miếu (1484) và trong danh sách các bậc Tế tử Quốc Tử Giám ông ở hàng thứ 2 sau Chu Văn An.
 
Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:05 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.850
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:07:55 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=28 Chùa Đào Xuyên (Thánh Ân Tự) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=61 Nội dung:
Chùa Đào Xuyên tên chữ là “Thánh Ân tự”, ở thôn Đào Xuyên, xã Đa Tốn, huyện Gia Lâm, Hà Nội.

Chùa được xây dựng từ khá lâu, theo bia ở chùa cho biết thì năm 1635 chùa đã được tu tạo và được sửa chữa nhiều lần. Lần sau cùng vào năm Duy Tần 10 (1910) chùa đã được làm lại hoàn toàn.Chùa được kiến trúc theo kiểu “nội công ngoại quốc”, có quy mô khá lớn. Chùa gồm nhà thiêu hương, thượng điện, tòa tam bảo, nhà tổ và các công trình phụ. Tòa tam bảo quay hướng đông nam, có kiến trúc kiểu chuôi vồ. Tiền đường có 7 gian 2 dĩ. Nhiều Bộ phận được chạm khắc tinh tế.
 
Chùa còn giữa được pho tượng Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhân có niên đại thế kỷ 16. Tượng bằng gỗ mít, cao 1,35m (không kể bệ) ngồi trên bệ sen hình lục giác (nếu kể cả bệ thì cao 2,31m). Tượng có 42 tay lớn và 610 tay nhỏ. 42 tay lớn chìa ra phía trước và xung quanh với nhiều động tác, hình dáng khác nhau, tay thì cầm vật báu, tay thì bắt quyết, không tay nào giống tay nào. Còn 610 tay nhỏ thì xếp thành nhiều lớp hai bên sườn và phía sau, xếp vào nhau như những nan quạt, tạo nên một quầng tròn phía sau tượng, như một vòng hào quang tỏa sáng quanh người. Đầu tượng đội mũ pháp sư, được trang trí những hạt tròn, sơn son thếp vàng óng ánh góp phần làm tăng thêm uy linh và đức độ của Phật Bà Quan Âm. Mặt tượng đầy đặn, đôn hậu, mắt lim dim nhìn xuống như đang tập trung tinh thần vào điều gì đó. Mũi tượng thẳng, má bầu, miệng nhỏ, tai dài đeo hoa, tóc chảy dài ra phía sau. Dáng mặt của tượng là một phụ nữ Việt Nam. Tấm áo cà sa khoác trên người chảy dài xuống hai bên lẫn trong các nếp áo. Tượng trong tư thế ngồi yên tĩnh, thế “tham thiền nhập định” nhưng vẫn toát lên vẻ động của một tâm hồn sôi nổi. Những cánh tay sinh động với nhiều dáng, những nếp áo mềm mại chạy dài, phủ trên một tấm thân cân xứng, nở nang… đã thể hiện sức sống của mỗi con người, có những nét gần gũi với bóng dáng hiền dịu của các cô gái nông thôn khỏe mạnh. Tượng được tạc ngồi trên một tòa sen do con rồng đội, nổi lên trên mặt biển sóng nhấp nhô. Tòa sen cao 0,50m gồm 13 cánh sen chính, 13 cánh sen phụ và 20 cánh cách điệu, bố trí xen kẽ thành 2 lớp trên, dưới. Rồng được thể hiện với bộ mặt dữ tợn, những cánh tay gân guốc với những chiếc móng sắc nhọn, mắt lồi nhìn thao láo ra phía trước, mồm rộng, mũi to căng phồng (Rồng ở dây tượng trưng cho loài ác quỷ ma vương, thế lực đen tối). Việc đội tòa sen của rồng biểu hiện sự quy phục Phật pháp. Về mặt thẩm mỹ, điều đó tạo nên sự tương phản giữa cái ác và cái thiện, góp phần làm tăng thêm vẻ nhân hậu, dịu dàng, thiện tâm và sự huyền diệu của Quan Âm. Bệ tượng cao 0,5m có mặt lục giác, được chia làm 3 phần, phần giữa thu hẹp. Trang trí trên bệ tượng là các hình mây lửa, sóng nước,… chính nhờ các trang trí này mà có thể đoán định tượng được tạo tác vào cuối thế kỷ 16.
 
Chùa cũng còn nhiều tượng tạo tác vào thế kỷ 18 - 19.
Chùa đã được Bộ Văn hóa và thông tin xếp hạng di tích kiến trúc, nghệ thuật ngày 9.1.1990.
Trích "Chùa Hà Nội" - Nguyễn Thế Long & Phạm Mai Hùng
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 5:05 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.136
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 22:10:00 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=61 Điện Nghiễm Phúc góc Kiếp Bạc cửa Ô Cầu Giấy http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=90 Nội dung:

 

Lời ca hào hùng của nhạc sĩ Văn Cao cùng đoàn quân chiến thắng rầm rập tiến về giải phóng Thủ đô từ năm Cửa Ô vào ngày 10l10l1954. Anh hùng quân đội Nguyễn Quốc Trị dẫn đầu đoàn quân tiến về Hà Nội qua Cửa Ô Cầu Giấy:

Ngã tư cầu Giấy của ta

Bàn tay mở giữa bao la đất trời

Dù đi, dù ở muôn nơi

Hai bốn tháng Tám ngược xuôi nhớ về

Đó là câu ca được quyền tụng từ hàng trăm năm ở cửa Ô Cầu Giấy, nhắc nhở mọi người thiện nam, tín nữ nhớ ngày lễ chính (24l8 âm lịch hàng năm) đến điện Nghiễm Phúc - nơi thờ Hưng Đạo Đại Vương thắp nén hương tưởng nhớ đến Ngài. Cách đây hai thế kỷ, người dân lập điện thờ ở xóm Quan Hoa. Gọi là Quan Hoa vì nơi đây có cụ Nguyễn Đình Thịnh là Giám sinh ở Quốc Tử Giám được cử lên Hoa Khê, Phong Châu, Phú Thọ dạy học sau đó cụ về đây mở trường gọi là Quan Hoa Học Đường, trường này tồn tại đến năm 1945 mới thôi. Cụ không có con, nhưng khi cụ mất các môn sinh đã lập mộ cho cụ rất khang trang. Ngôi mộ này cách Điện khoảng 100 mét vẫn được mọi người hương khói.

Cách Hồ Gươm 6km về phía Tây, Điện tọa lạc giữa xóm Quan Hoa nhưng vẫn được rất đông thiện nam tín nữ từ khắp nơi đổ về đây cầu lễ. Truớc năm 1940, xóm Quan Hoa còn lập trạm đón tiếp người ở xa đến. Điện được coi là rất tôn nghiêm tới mức mỗi lần đến lễ Thánh, Tri phủ Hoài Đức thường buộc ngựa ngoài cây đa đầu làng cùng các quan đi bộ vào Điện.

Đầu Thế kỷ XX, người trông coi Điện, chăm lo hương khói là cụ Nguyễn Trần Đóa. Ông từng giữ chức Đội trưởng của nghĩa quân Đề Thám, tháng 7 năm 1908 cụ đã chỉ huy đội tập kích vào đồn Liễu Giai của Pháp, làm hậu thuẫn cho vụ Hà Thành đầu độc. Khi cuộc khởi nghĩa Yên Thế thất bại, cụ Nguyễn Trần Đóa đã đưa Hoàng Luân - cháu đích tôn cụ Hoàng Hoa Thám từ Bắc Giang,  qua Điện Thái Bình ở làng Viên Nội, Đông Anh về Điện Nghiễm Phúc nuôi giấu. Hiện giờ cháu nội của cụ, ông Nguyễn Trần Vựng tiếp tục thờ phụng Ngài.

Cửa Điện đắp nổi ba chữ Đông A Trấn. Ba gian chính điện xây dựng vào năm Khải Định thứ tư, sau này được tu bổ thêm. Hậu cung thờ Quốc Mẫu. Gian bên phải thờ Tứ vị Thánh Tử là bốn con trai của Ngài: Trần Quốc Hiến, Trần Quốc Nghiền, Trần Quốc Uy, Trần Quốc Tảng, cùng con rể của ngài - Tướng quân Phạm Ngũ Lão. Gian bên trái thờ nhị vị Vương cô là hai người con gái của Ngài: một là Hoàng hậu - vợ vua Trần Nhân Tông, một là phu nhân Tướng quân Phạm Ngũ Lão. Nơi oai nghiêm của gian chính điện đặt pho tượng Đức Thánh Trần do cụ Nguyễn Trần Ba tạc bằng gỗ mít sơn son thiếp vàng theo nguyên mẫu ở đền Kiếp Bạc. Tượng ở tư thế ngồi, nét mặt trang nghiêm, nhân hậu, đôi mắt sáng ngời anh linh.

Điện còn giữ được 6 ngai thờ, một ngai đặt tượng Ngài và một ngai đặt bài vị ngài, 2 biển gỗ, 5 bức hoành phi, trong đó có bức Trần Thượng Tướng làm năm Canh Thìn đời Tự Đức và Hiển Thánh Điện làm năm Kỷ Tỵ đời Bảo Đại, 12 câu đối ca ngợi công đức của Hưng Đạo Đại Vương trong đó có đôi câu đối nổi tiếng của Tiến sĩ Giang Văn Minh: thời Lê Vĩnh Tộ:

Đồng trụ chí kim đài dĩ lục

Đằng Giang tự cổ huyết do huyết do hồng

Tạm dịch: Cột đồng đến nay rêu đã xanh

Sông Đằng từ xưa máu còn đỏ Và đôi câu đối về sắc thái của Điện:
Đông A danh tướng uy do tạc

Nam quốc linh Thần cảm tất thống

Điện Nghiễm Phúc còn giữ được 10 sắc phong như sắc phong triều Gia Long năm thứ 2 - 1803, sắc phong đời Tự Đức năm thứ 3 - 1849 và năm thứ 35 - 1882 còn khá nguyên vẹn. Điện còn giữ được bộ sách chữ Hán ghi các sắc phong biên soạn từ thời Duy Tân. Đặc biệt có cuốn phả do Hoa Bằng - nhà Hán Nôm nổi tiếng (có tên phố ở phường Yên Hòa) chép lại từ Đền Kiếp Bạc và một số bài hát văn cổ như: Trần Triều hiển Thánh, Đức ông phò mã Huê Hải đường, Tiên cảnh bồng lai... Nhiều nơi đã đến đây xin chép về cùng khấn. Điện còn giữ được hai quả chuông đồng cao 0,57m, đường kính 0,58m. Quả bên trái do bà họ Phạm quê ở làng Thái Đường huyện Đông Ngàn - nay là xã Mai Lâm huyện Đông Anh cung tiến, còn quả bên phải mới đúc gần đây.

Vào thời cụ Nguyễn Trần Đóa, quanh điện Nghiễm Phúc còn là những vạt rừng rậm rạp,  cách điện không xa là những vườn nhãn với cây nhãn cổ thụ tỏa bóng sum suê làm nơi đi, về dừng chân của cụ Đóa và cụ Bát Sự - anh em đồng hao mỗi lần vào ra Hà Nội thời Pháp thuộc. Có điều lạ: Khi Hà Nội bị tạm chiếm, cả vùng Cầu Giấy bị tàn phá nặng nề nhưng Điện Nghiễm Phúc vẫn an toàn! Có lần quân Pháp đến cổng Điện nhìn thấy ba chữ Đông A Trấn, chắc là sợ oai ngài, chúng lại lặng lẽ bỏ đi. Về chuyện này sử cũ cũng có ghi lại: sau ba lần đánh thắng quân Nguyên - Mông chúng sợ uy danh của Ngài không dám gọi tên chỉ dám gọi Hưng Đạo Đại Vương và không dám sang quấy nữa. Sau khi ngài mất các châu huyện ở Lạng Giang hễ có tai nạn bệnh dịch lại đến Điện cầu đảo. Khi có giặc giã nhân dân ta đến Điện lễ, hễ tráp đựng kiếm có tiếng kêu thì thảo cũng thắng lớn.

Lần ấy Thoát Hoan sang xâm lược, có tên tùy tướng là Nguyễn Bá Linh - Phạm Nhan - tương truyền có yêu thuật biến hiện trăm chiều. Vương phải lập Cửu Cung mới phá được. Khi bắt được Bá Linh, chém thế nào nó cũng không chết, Vương phải dùng đến Thần kiếm mới giết được! Cũng vì chuyện này mà các điện thờ Hưng Đạo Đại Vương mỗi khi gặp chuyện ma tà hay rủi ro, nhân dân ta thường đến cầu, nhờ Ngài trừ khử.

Điện Nghiễm Phúc linh thiêng như vậy, nhưng khác với các điện khác: Điện không tổ chức lên đồng, xem bói và các hình thức đánh bạc từ bao đời nay, khiến cho Điện càng mang vẻ tôn nghiêm. Với diện tích 200m2, Điện có thể sánh với các đền tiêu biểu thờ Đức Thánh Trần ở Hà Nội như: Đền Ngọc Sơn ở phố Đinh Tiên Hoàng, đền Phúc Nam ở Ga Hàng Cỏ - phố Lê Duẩn, đền Lừ ở phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai...

Lễ Hội ở đây vào ngày 20-24/8 âm lịch hàng năm, có rất đông người tham dự. Vào năm đại hội có đám rước với cờ hoa, mâm lễ, đội bát âm, đội dâng hương từ miếu Quan Hoa về Điện. Sau lễ tế có hát văn diễn chèo... và lễ đón những người từ điện Thái Bình Đông Anh về dự.

Điện Nghiễm Phúc xứng đáng là một góc Kiếp Bạc ở Cửa Ô Cầu Giấy với tên gọi của nhiều người đặt cho. Đây là điểm sáng văn hóa về tín ngưỡng tâm linh rất đáng được trân trọng ở cửa ngõ phía Tây Hà Nội.

Theo tạp chí Người Hà Nội

Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 18/08/2010 11:30 SA
ItemShortContent: Trùng trùng quân đi như sóng Lớp Lớp đoàn quân tiến về
TopItem: Có
ItemStatus: 3
ReadCounter: 9.357
]]> LTDUNG Đình chùa Hà Nội Wed, 18 Aug 2010 04:33:21 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=90 Phạm Đình Hổ (1768-1839) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=32 Nội dung:
Quê ông ở làng nhuộm Đan Loan (Hải Hưng) nhưng lên 6 tuổi ông đã ở phường Hà Khẩu (Hàng Buồm), ông trưởng thành và lập nghiệp ở kinh thành. Người đời quen gọi ông là Chiêu Hổ, “chiêu” là tiếng gọi con nhà quan và là nho sinh Chiêu Văn quán.

 
Cha ông làm tuần phủ Sơn Tây  nhưng mất sớm nên lớn lên ông mới vào học ở Quốc Tử Giám và đỗ tú tài. Ông được chứng kiến trận chiến thắng Đống Đa lịch sử lúc 21 tuổi. Là con quan nhà Lê, ông về ở ẩn, dạy học ở Nguyệt Áng, Cung Hoàng (Thanh Trì). Năm 1821, Minh Mệnh ra bắc tuần, ông dâng sách, vua thấy ông học rộng cho làm hành tẩu nhị giảng học sĩ Viện Hàn lâm, được ít lâu ông từ chức về quê dạy học và quan tâm đến các mặt lịch sử, địa lý, phong tục tập quán, tình hình xã hội để viết sách. Về lịch sử, địa lý có An Nam Chí, Ai Lao sứ trình, Kiền không nhất lãm gồm bản đồ cả nước. Văn thơ có Vũ trung tùy bút, Tang thương ngẫu lục (chung với Nguyễn Án) và 2 tập thơ khác. Vũ trung tùy bút phản ánh tình hình xã hội và sinh hoạt ở Thăng Long thời ấy rất sinh động, là tư liệu quý dể tìm hiểu lịch sử, địa lý kinh thành. Ông là nhà văn sống và gắn bó với 36 phố phường cả đời mình.
Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:10 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.038
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:12:16 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=32 Phố tơ lụa (Phố Hàng Gai) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=85 Nội dung:
Được mệnh danh là phố tơ lụa, phố Hàng Gai đã trở thành con phố sầm uất bậc nhất Hà Nội với những cửa hàng tơ lụa san sát luôn tấp nập khách đến mua hàng. Du khách quốc tế mỗi lần đến thăm Hà Nội không thể không đến phố Hàng Gai.

Con phố tơ lụa Hàng Gai (thuộc phường Hàng Gai, quận Hoàn Kiếm) dài 250 mét nhưng có tới 120 cửa hàng kinh doanh trong đó có 91 gia đình kinh doanh tơ lụa hoặc hàng hóa và dịch vụ kết hợp mặt hàng tơ lụa, 29 gia đình kinh doanh hàng hóa và dịch vụ khác. Cùng với lụa, người ta ghi nhớ và quyến luyến một không gian tơ lụa Hà Nội nhỏ xíu, ấm áp, thanh lịch nhưng vẫn tiện bán và mua.
 
            Trong những năm gần đây, những cửa hàng này không chỉ kinh doanh những đồ tơ lụa may sẵn thuần túy mà đã có những mặt hàng mang nét riêng cho  mình. Cự Thành chuyên về vải, Hoa Silk chuyên về khăn lụa, Kelly Silk chuyên may đo nóng, Khai Silk luôn hấp dẫn bởi những thiết kế Âu hóa trên nền chất liệu Á Đông… và De Maison với biểu tượng thuyền buồm luôn dành tặng cho thượng khách những phụ kiện trang phục hay đồ lưu niệm thật ấn tượng bất ngờ.
 
Ngày trước, phố Hàng Gai nằm ở thôn Cổ Vũ xưa. Nó là một đoạn của con đường đi từ hồ Hoàn Kiếm qua phố Hàng Bông đến Cửa Nam. Thôn Cổ Vũ không còn để lại mấy di tích cũ, nay chỉ còn lại một ngôi đình cổ ở 85 Hàng Gai, đình thờ thần Bạch Mã và thần Linh Lang là hai vị thần được cúng thờ ở nhiều đình, đền trong thành phố; trước cửa đình Cổ Vũ còn một cây đa cổ thụ.
Nhà trong phố trước kia chỉ là những ngôi nhà cổ một tầng, hoặc có gác thì cũng là gác xép gọi là kiểu “chồng diêm”, không có cửa sổ hoặc chỉ trổ một cửa sổ nhỏ trông xuống đường. Mặt ngoài nhà đóng cửa lùa. Nhà thường hẹp bề mặt nhưng ăn sâu vào trong, có nhiều lớp, cách nhau là những khoảng sân vuông. Lớp trong đôi khi có nhà gác, có nhà cầu, có vườn hoa cây cảnh, cổng sau thông ra ngõ hoặc phố khác. Chẳng hạn nhà số 7 thông ra đường Bờ Hồ, nhà số 63 cổng sau là phố Hàng Hành, nhà số 80-82 có lối ra ngõ Hàng Chỉ.
Khoảng thập niên đầu thế kỷ XX, những thợ thủ công tiện gỗ, làm thừng gai nhường chỗ cho những nhà buôn nhiều vốn hơn; chính từ lẽ đó phố Hàng Gai không nổi tiếng về hàng tiện và hàng dây gai mà lại được nhắc nhở đến nhiều về nghề in sách mộc bản và nghề buôn tơ lụa. Nghề buôn tơ, cũng như ở bên phố Hàng Đào, đều ở trong tay những nhà buôn vốn liếng lớn mà cửa hàng thì thường không bày bán. Nghề buôn tơ lụa cũng như nghề bán sách mộc bản thường do các bà làm, đàn ông không làm nghề buôn bán. Đa số là những gia đình giàu có, chồng làm quan ở các tỉnh xa hoặc là những nhà nho thất bại ở trường thi, đóng cửa ở nhà nhàn tản, uống trà, chăm cây cảnh, đàm đạo với bạn bè cùng cảnh ngộ về thơ phú hay về thời thế.
Từ ý tưởng khôi phục bảo tồn làng nghề, phố nghề, phát triển kinh doanh, Viện Nghiên cứu kinh tế và phát triển (trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội) phối hợp với UBND quận Hoàn Kiếm xây dựng đề án phố Hàng Gai là phố chuyên doanh hàng tơ lụa. Trong thời gian tới, trên tuyến phố này sẽ ra đời một biểu tượng riêng về chuyên doanh tơ lụa. Tiêu chí văn minh thương mại đối với hàng hoá kinh doanh tại tuyến phố này đảm bảo trong khung giá chung. Mỗi mặt hàng bán theo giá niêm yết. Tuyến phố hàng tơ lụa hình thành đảm bảo hơn 70% đơn vị chuyên doanh hàng tơ lụa, số còn lại kinh doanh hàng hóa dịch vụ liên quan đến tơ lụa. Tại đây không chỉ kinh doanh mà còn quảng bá du lịch, khôi phục phố nghề.             
Bài: Trần Trí Công
Theo vietnam.vnanet.vn
Loại: Phố phường Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 12:40 CH
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 3.554
]]> System Account Phố phường Hà Nội Fri, 25 Jun 2010 05:45:10 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=85 Các nhà giáo đã làm rạng danh Thăng Long - Hà Nội và đất Việt http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=6 Nội dung:
Hà Nội của chúng ta sắp tròn nghìn tuổi. Để làm nên một thủ đô ngàn năm văn hiến, chúng ta không thể quên công ơn của những người thầy, những người đã có công đào tạo ra các học trò giỏi để phục vụ Tổ quốc trên các lĩnh vực.

Trước hết, phải nói tới Chu Văn An (1292-1370) người Thầy nổi tiếng của nền giáo dục nước ta ở buổi bình minh. Tên của ông được Thủ đô Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố lớn của nước ta đặt tên cho trường học, đường phố. Các trường học này cũng đã trở thành những điểm sáng của ngành giáo dục, những ''địa chỉ đỏ'' cho các học sinh và các bậc phụ huynh cả nước.
 
Có người cho rằng vì ông có tuổi nghề 40 năm, vì ông Tư nghiệp (Hiệu trưởng) Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của nước ta, vì trong hàng nghìn học trò của ông dạy, đa phần đã trưởng thành, có người làm đến Tể tướng, có những người đỗ Thái học sinh (Tiến sĩ) như Phạm Sư Mạnh và Lê Quát.
 
Trong chế độ phong kiến, cuộc đời ông không khỏi thăng trầm, nhưng nghề dạy học là lý tưởng và lẽ sống của ông nên dù trong hoàn cảnh nào, ông cũng không từ bỏ nghề làm thầy.
Những kiến thức trong các sách kinh điển của Nho giáo khô khan được ông chắt lọc và nhào nặn bằng cái “tâm” của mình, bằng tấm lòng  yêu thương, bằng trái tim nhiệt huyết để truyền đến từng học trò. Bài giảng của Thầy Chu “nồng đượm tình ý người xưa, để chuyển nó thành chất dinh dưỡng, học trò thấy bổ ích, hấp thụ với tất cả sự tin tưởng kính yêu thầy giáo”
Người thanh niên, người thầy đó lấy “trồng người” là lẽ sống của mình để theo đuổi suốt cả cuộc đời ''Tiếng lành đồn xa'', ông được vời vào Kinh làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám dạy hai đời vua. Nhưng bấy giờ là lúc triều Trần suy vi. Những con sâu mọt đã phá tan cơ nghiệp đời Trần là lớp gian thần dẫn dắt hai vua tha hoá, biến chất. Chu Văn An ''can Dụ tông không nghe, liền dâng sớ xin chém bảy kẻ nịnh thần đều là người quyền thế được vua yêu, người bấy giờ gọi là Sớ thất trảm''. Việc làm của ông đã làm chấn động dư luận đương thời, hành động của ông cực kỳ dũng cảm. Người ngay thẳng rất dễ vì bọn gian thần tìm cách trừ diệt. Chu Văn An chắc biết chuyện đó, song ông vẫn can ngăn Vua, đòi chém một lúc bảy kẻ gian thần được Vua yêu. Thực là ''Thất trảm chi sớ'', “nghĩa động càn khôn'' (nghĩa là: Tờ sớ thất trảm, nghĩa khí động trời đất - Lê Tung). Sau đó, ông theo mù từ quan về ở ẩn, mở trường dạy học ở Phượng Sơn (Chí Linh) và có nhiều học trò nổi tiếng (Nguyễn Thị Duệ, Nguyễn phong đều đỗ Tiến sĩ đời Mạc...)
Điểm nổi bật trong công lao đóng góp cho sự nghiệp giáo dục của Chu Văn An là việc sáng lập nên trường học trong nhân dân và việc học tập thu được kết quả tốt. Tinh thần dám quên mình vì nghĩa lớn biểu hiện ở cốt cách cứng rắn của ông, thực chất cùng là kết tinh truyền thống văn hóa giáo dục và tính cách tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Người xưa đánh giá: “Chu Văn An là sao Bắc Đầu, là sao Khuê mãi chiếu sáng”.
Sau Chu Văn An ta phải kể đến Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585). Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh ra trong một gia đình có truyền thống văn hóa (Trung Am, Vĩnh lại - Kiến An cũ nay là huyện Vĩnh Bảo, ngoại thành Hải Phòng). Nhà văn học, giáo dục và đặc biệt là tiên tri Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm đã được lớn lên từ sự nuôi dạy của người mẹ của học vấn uyên bác, có tính cách phi thường từ tuổu ấu thơ.
Hơn 20 năm dạy học lúc còn trẻ của Nguyễn Bỉnh Khiêm đã tỏ rõ nhiệt tình và tài năng đào tạo nhân tài của ông. Tiếng tăm của thầy Khiêm đã vang vọng mọi nơi của châu thổ sông Hồng. Nhà giáo Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đánh dấu một mốc quan trọng trong hướng lấy thực học làm chính, truyền đạt tri thức toàn diện cho học sinh. Cho mãi đến tuổi 43, ông mới đi thi và làm quan cho nhà Mạc. Ông thi đậu Trạng nguyên, làm quan đến chức thượng thư, được các vua nhà Mạc coi như Thầy. Nhưng cũng như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm trước sau vẫn là Nhà giáo dục chân chính. Thấy trong triều nhiều gian thần lộng hành, ông đã dâng sớ đòi chém đến 18 gian thần. Như vậy, cũng như Chu Văn An Nguyễn Bỉnh Khiêm biết kiến nghị của mình không được chấp thuận, nhưng vẫn khảng khái đưa ra. Đây chính là khí tiết lẫm liệt, là phẩm giá của những vị quan trung thực ở đất Kinh kỳ xưa, là những tấm lòng đau đáu vì lợi ích của đất nước, của muôn dân. Đề xuất của một người thầy, một vị quan thanh liêm bị gạt bỏ, ông đã trả lại cũ cao áo dài cho triều đình, về quê tiếp tục mở trường dạy học trở lại nghiệp xưa. Ông lại đào tạo được nhiều người thành đạt nối chí Thầy như Phùng Khắc Khoan, Nguyễn Quyện, Nguyễn Dữ, Lương Hửa Khánh… Với cốt cách ngay thẳng, với những câu sấm chiến lược và nhất là với nhân cách đức độ và sự tài giỏi của một nhà sư phạm lỗi lạc, ông vẫn sống mãi trong tấm khảm các thế hệ học trò và hậu thế.
Nói đến các nhà giáo dục đương đại của Đất Việt, người đầu tiên chúng ta nhớ tới là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trước khi ''Người là Cha, là Bác, là Anh'' thì Bác Hồ đã là người Thầy - Thầy giáo Nguyễn Tất Thành.
Nếu như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm Nguyễn Thiếp là những bậc Thầy của nền giáo dục Việt Nam thời xưa thì từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, chúng ta cũng có những người thầy mẫu mực, xứng đáng là tấm gương của các thế hệ trẻ. Có thể kể đến Giáo sư Nguyễn Lân, dạy ở trường Thăng Long và trường Hồng Bàng Hà Nội (1932-1935) trường Quốc học Huế ( 1935 - 1945), trường Chu Văn An (1946); sau đó là Đại học sư phạm Hà Nội được phong tặng danh hiệu cao quý “Nhà giáo nhân dân” và được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh. Với tài năng sư phạm, trí tuệ uyên bác và tấm lòng nhiệt huyết, đào tạo rất nhiều trò giỏi, con của ông cũng là những người nổi tiếng như Nguyễn Lân Dũng, Nguyễn Lân Việt…
Có thể kể đến một người Thầy đã dạy ở trường Thăng Long (1935-1940) mà sau này đã trở thành một vị Đại tướng huyền thoại của dân tộc, đó là Thầy Võ Nguyên Giáp. Học trò của Thầy có rất nhiều người trưởng thành như Trần Quang Huy, Lê liêm , Đào Thiện Thi và nhiều tướng lĩnh trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Có thể kể đến những người thầy như Giáo sư Nguyễn Văn Huyên, Bộ trưởng Bộ Giáo dục đầu tiên của Việt Nam, giáo sư Tạ quang Bửu, Bộ trưởng Bộ đại học và THCN đầu tiên của Việt Nam và rất nhiều nhà sư phạm lỗi lạc khác. Đó là Giáo sư Tiến sĩ hoàng Xuân Sính (Hiệu trưởng đại học Thăng Long Hà Nội), các Giáo sư Lê Văn Thiêm, Hoàng Xuân Hãn, Đào Văn Tiến, Trần Bá Hoành, Đặng Thai Mai, Trần Văn Giàu, Tôn Thất Tùng, Hồ Đắc Di, Nguyễn Văn Hiệu... Cũng như những thầy giáo nổi tiếng ngày xưa các thầy giáo ngày nay đều dạy học bằng cả tâm huyết của mình, hết lòng thương yêu học trò: Họ là những nhà sư phạm mẫu mực đã đào tạo ra các lớp học trò giỏi giang, phụng sự cho tổ quốc Việt Nam, cho Thủ đô Hà Nội - mảnh đất địa linh nhân kiệt.
Ts. VÕ QUỐC HIỂN
(Giảng viên trường Đại học Phương Đông - Hà Nội)
Giáo Dục thời đại, Xuân canh dần 2010, Tr. 22
Loại: 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 3:30 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.063
]]> System Account 1000 năm Thăng Long - Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 20:32:36 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=6 Kẻ Vẽ làng khoa Bảng http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=47 Nội dung:
Kẻ Vẽ - tên Nôm của một ngôi làng có truyền thống hiếu học từ lâu đời. Nằm bên hữu ngạn sông Hồng, nay làng Vẽ có tên là làng Đông Ngạc, nơi dân nơi đây tự hào vì từ xưa tới nay làng có nhiều người đỗ đạt cao, góp nhiều công sức cho quê hương đất nước. Có giai thoại kể lại thời cổ làng có tên là Đống Ếch vì trong làng nhiều học trò đọc sách ran ran như tiếng ếch kêu. Cuối năm chúng tôi có dịp về làng Vẽ để hiểu hơn về ngôi làng có truyền thống khoa bảng từ lâu đời.

Trong cái nắng nhạt nhòa cuối đông, cùng rong ruổi với bác Nguyễn Văn Phú - Trưởng thôn Đông Ngạc trên con đường làng có truyền thống khoa bảng, những con đường ngõ xóm, những ngôi nhà cổ, những bước tường loang lổ rêu phong cùng với tháp bút, cuốn thư - họa tiết của cổng làng như muốn nói với chúng tôi câu chuyện về “Đất Kẻ Giàn, quan kẻ Vẽ”.
 
            Theo các thư tịch còn lại, vào cuối đời nhà Trần (thế kỷ XIV), các dòng họ Phạm, Phan, Đỗ, Nguyễn từ đất Ái Châu, Hoan Châu lần lượt ra định cư ở làng. Đó là các dòng họ có công mở mang rất lớn, đặc biệt là thành tích khoa bảng. Xưa làng Đông Ngạc có câu “Đất Kẻ Giàn, quan Kẻ Vẽ” để bày tỏ niềm tự hào các tộc họ nào cũng có người đỗ đạt, góp nhiều công sức trong các lĩnh vực: văn hóa, dịch thuật, quân sự, xã hội học… ở mọi thời kỳ lịch sử.
 
Theo thống kê chưa đầy đủ, làng Đông Ngạc hiện nay có trên 1000 học vị từ cử nhân đến tiến sĩ, nhiều người được phong hàm giáo sư, hay giữ các chức vụ cao cấp của Nhà nước. nếu như thời phong kiến có Phan Phu Tiên, Đỗ Thế Giai, Hoàng tế Mỹ rồi Phan Văn Trường, Hoàng Tăng Bí… thì ngày nay là Hoàng Minh Giám (cố bộ trưởng Bộ Văn hóa), bác sĩ Hoàng Tích Trí (cố Bộ trưởng Bộ y tế), Trung tướng GS – TS Phạm Gia Khánh (Giám đốc Học viện Quân y), GS – TS Phạm Gia Khải (Viện trưởng Viện Tim mạch), TS Phạm Gia Khiêm (Phó thủ tướng chính phủ Việt Nam) và nhiều chính khách, nhà khoa học khác.
Ngay từ cuối đời nhà Trần đã có cụ Phan Phu Tiên đỗ Thái học sinh vào năm Quý Dậu (1393), sau đó lại đỗ khoa Minh Kinh vào năm Kỷ Dậu (1429). Từ đó đến hết triều Nguyễn, làng Đông Ngạc đã có 21 tiến sĩ (trong đó có một Bảng nhãn, 2 Hoàng giáp), 2 sĩ vọng và hàng trăm cử nhân, tú tài, ngoài ra còn có 1 tạo sĩ (tiễn sĩ võ).
Nói về đạo học của đất Kẻ Vẽ không thể không nói đến dòng họ Hoàng. Tuy mới định cư ở làng khoảng đầu Thế kỷ XIX nhưng đã mở đầu 3 đời liền đỗ tiễn sĩ (Tam thế liên khoa), đó là các cụ: Hoàng Nguyễn Thự, Hoàng Tế Mỹ, Hoàng Tướng Hiệp và sau đó là Phó bảng Hoàng Tăng Bí, thân sinh của Bộ trưởng Văn hóa Hoàng Minh Giám.
Các cụ đã để lại cho đời nhiều tác phẩm văn chương, nghệ thuật có giá trị. Cụ Đông các Phạm Gia Ninh có tác phẩm “Trầm hương quân thư lục” vừa là một tác phẩm văn học, vừa là một tài liệu quân sự. Cụ TS. Phạm Gia Chuyên là một nhà sử học, đã biên soạn cuốn “Quốc sử lược biên”, một công trình có giá trị vô cùng to lớn. Cụ Thừa sứ Phạm Quang Hoàn đã từng nổi tiếng về văn sách, một thể văn rất khó thời xưa. Thời đó có câu ngạn ngữ: “Thơ Mổ, phú Cách, sách Vẽ” (Mỗ là đại Mỗ, Cách là Thượng Trì, Vẽ là Đông Ngạc). Cụ cử nhân Phạm Quang Sán là một nhà giáo dục học, đã biên soạn và dịch thuật nhiều tác phẩm văn, thơ, phú có giá trị…
Tất cả các cổng nhà, cổng làng đều xây dựng hình tháp bút, phía bên ngoài cổng của các nhà cổ đều có hàng chữ Nho, trong các nhà thờ của các dòng họ đều có các bức hoành phi câu đối. Điều đó thể hiện rõ tinh thần hiếu học của người dân Đông Ngạc từ xa xưa luôn giữ gìn gia phong của dòng tộc, căn dặn con cháu gìn giữ cho đến muôn đời sau, vì vậy làng được suy tôn là một trong hai làng văn hiến xứ Bắc kỳ.
Điều đáng quý là truyền thống hiếu học, học giỏi, đỗ cao của làng không chỉ có ở thời phong kiến mà được gìn giữ và tiếp tục phát huy đến tận ngày nay. Quý hơn nữa là các vị có học vị cao đã và đang đem kiến thức của mình phục vụ cho việc xây dựng quê hương đất nước. Tiếp nối gương ông cha, các thế hệ sau cũng làm nên sự nghiệp rạng rỡ cho quê hương. Tính từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945 – 1990, hơn 1000 người Đông Ngạc đã tốt nghiệp đại học, hơn 50 người có học vị thạc sĩ đến tiến sĩ trong đó có gần 20 người được phong hàm giáo sư và các danh hiệu cao quý của Nhà nước.
Điều đáng nói là hầu hết các dòng họ trong làng, đặc biệt là các dòng họ lớn như: Phạm, Phan, Đỗ, Nguyễn và Hoàng đã thành lập quỹ khuyến học nhằm khích lệ tinh thần học tập, khen thưởng cho các em có thành tích học tập xuất sắc. Trong bản Điều lệ của Hội đồng gia tộc họ Phạm soạn năm 1932, điều thứ 2, khoản 5, trang 7 có ghi: “Nếu như sau này quỹ hội dồi dào thì sẽ đặt ra những học bổng của họ để cấp cho những con em trong họ xét ra có tài, thông minh, có hạnh kiểm tốt mà vì nhà nghèo không thể đi học được”.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, Ông Phạm Quang Đại - người họ Phạm cho biết: “Ngày nay, Hội đồng gia tộc họ Phạm đã và đang cố gắng tiếp tục thực hiện nguyện vọng và phong trào khuyến học của gia tộc. Bắt đầu từ năm 2006, HĐGT đã cấp được 12 suất học bổng cho các cháu học sinh nghèo trong họ. Ngày 1 tháng 6 hàng năm, ban thanh niên của họ đã tổ chức phát thưởng cho các cháu đạt danh hiệu học sinh giỏi, tiên tiến, xuất sắc để động viên và khuyến khích tinh thần học tập của các cháu”.
Khuyến học là một việc làm tốt đẹp, mang đậm truyền thống văn hóa của làng Đông Ngạc. Nó vừa có ý nghĩa khích lệ tinh thần học tập của các em, đồng thời chứa đựng tầm nhìn sâu xa, chăm lo đạo đức, tri thức cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Tiếp bước truyền thống cha ông, hiện nay ông Phạm Quang Đại đang nghiên cứu sách vở, tài liệu về làng Đông Ngạc và các công trình có liên quan để biên soạn cuốn Lịch sử văn hóa làng Đông Ngạc. Là giáo viên, lại thông thạo Hán Nôm, nay đã về hưu ông chuyên tu vào công việc nghiên cứu, dịch thuật các hoành phi, câu đối, sách vở của làng. Cuốn Lịch sử Đình Vẽ vừa được ông hoàn thiện năm 2008 có ý nghĩa sâu sắc không chỉ đối với người dân Đông Ngạc mà đối với tất cả đất nước. Đình Vẽ nổi tiếng là ngôi đình lâu đời, giàu giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tâm linh, chắc chắn sẽ là điểm nhấn đối với khách du lịch trong và ngoài nước, đặc biệt vào dịp Hà Nội tổ chức Đại lễ 1000 năm Thăng Long.
TUẤN NGỌC
Toàn cảnh sự kiện – dư luận, Xuân Canh Dần 2010, Tr.26-27
Loại: Đình chùa Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:40 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 2.423
]]> System Account Đình chùa Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:41:55 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=47 Ngô Chi Lan (thế kỷ 15) http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=23 Nội dung:
Bà có tên là Nguyễn Hạ Huệ, người làng Phủ Lỗ, huyện Kim Anh (nay là huyện Sóc Sơn), có truyền thuyết nói bà mang họ Nguyễn vì là con nuôi Nguyễn Thị Lộ. Chưa rõ năm sinh, năm mất của bà, chỉ biết bà sống chủ yếu dưới thời Lê Thánh Tông (1460-1497), nổi tiếng về thi ca, từ khúc.

Bà lấy ông Phù Thúc Hoành, người Phù Xá làng bên, ông giảng Kinh Dịch ở Quốc Tử Giám và làm ở Viện Hàn lâm tới chức Đông các đại học sĩ.
 
Vợ chồng ông giao du với nhiều bạn thơ như Thái Thuận, Nguyễn Dữ…và thường tổ chức những buổi gặp gỡ bình luận văn chương.
 
Vua Lê Thánh Tông rất mến phục bà, thường triệu bà vào hầu thơ, dự các cuộc xướng họa ở cung đình và phong chức Phù Gia nữ học sĩ, giao bà đảm đương dạy đạo đức, nghi lễ cho cung phi. Bà có tập thơ Mai Trang nhưng bị thất truyền, chỉ còn ít bài in trong Truyền kỳ mạn lục, Lĩnh Nam chích quái, Trích diễm thi tập. Bài thơ được nhớ đến nhiều nhất là bài Đề núi Vệ Linh. Thơ của bà mang bản sắc riêng, không khuôn sáo, gò ép, có cái nhìn nhân ái trước cuộc đời và con người. Có thể coi bà là nhà thơ nữ đầu tiên có đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của thơ ca Việt Nam.
Loại: Danh nhân Hà Nội
Đã phát hành: 25/06/2010 4:00 SA
TopItem: Không
ItemStatus: 3
ReadCounter: 1.773
]]> System Account Danh nhân Hà Nội Thu, 24 Jun 2010 21:00:29 GMT http://www.thuviendongnai.gov.vn/trangtin/ThangLongHN/Lists/Posts/ViewPost.aspx?ID=23